हे पृष्ठ देवाच्या त्या नियमांचा अभ्यास करणाऱ्या मालिकेचा भाग आहे, जे यरुशलेममध्ये मंदिर अस्तित्वात असतानाच पाळता येत होते.
- परिशिष्ट 8a: मंदिराची आवश्यकता असलेले देवाचे नियम
- परिशिष्ट 8b: यज्ञ — आज ते का अर्पण करता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8c: बायबलमधील सण — आज त्यांपैकी एकही का पाळता येत नाही
- परिशिष्ट 8d: शुद्धीकरणाचे नियम — मंदिराशिवाय ते का पाळता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8e: दशमांश आणि प्रथमफळे — आज ती का अर्पण करता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8f: प्रभुभोजनाचा विधी — येशूचे शेवटचे भोजन वल्हांडणाचे होते
- परिशिष्ट 8g: नाजीर व्रत आणि नवसाचे नियम — आज ते का पाळता येत नाहीत (हे पृष्ठ).
- परिशिष्ट 8h: मंदिराशी संबंधित अंशतः आणि प्रतिकात्मक आज्ञापालन
- परिशिष्ट 8i: क्रूस आणि मंदिर
नवसांचे नियम, ज्यात नाजीर व्रताचाही समावेश आहे, हे दाखवतात की तोराहमधील काही आज्ञा देवाने स्थापन केलेल्या मंदिरव्यवस्थेवर किती खोलवर अवलंबून आहेत. मंदिर, वेदी आणि लेवीय याजकपद काढून घेतले गेल्यामुळे आज ही व्रते पूर्ण करता येत नाहीत. आधुनिक काळात या व्रतांचे अनुकरण करण्याचे किंवा त्यांना “आध्यात्मिक रूप देण्याचे” प्रयत्न—विशेषतः नाजीर व्रताचे—हे आज्ञापालन नसून मानवी कल्पना आहेत. ही व्रते काय आहेत, ती कशी सुरू होतात, कशी संपतात आणि देवासमोर ती कशी पूर्ण केली पाहिजेत, हे नियमशास्त्र स्पष्ट करते. मंदिराशिवाय तोराहमधील कोणतेही व्रत देवाने सांगितल्याप्रमाणे पूर्ण करता येत नाही.
नवसांविषयी नियमशास्त्राची आज्ञा
नियमशास्त्र नवसांकडे अत्यंत गांभीर्याने पाहते. एखाद्या व्यक्तीने देवाला नवस केला, तर तो पूर्ण करणे बंधनकारक ठरत असे आणि दिलेल्या वचनाप्रमाणे तो तंतोतंत पूर्ण करावा लागत असे (गणना ३०:१-२; अनुवाद २३:२१-२३). नवस पूर्ण करण्यात विलंब करणे किंवा तो पूर्ण न करणे हे पाप आहे, असा देवाने इशारा दिला. पण नवसपूर्ती ही केवळ मनातली किंवा प्रतीकात्मक गोष्ट नव्हती—त्यासाठी कृती, अर्पणे आणि देवाच्या पवित्रस्थानाचा सहभाग आवश्यक होता.
अनेक नवसांमध्ये उपकारस्तुतीचे यज्ञ किंवा स्वेच्छेने दिलेली अर्पणे समाविष्ट असत; याचा अर्थ, देवाने निवडलेल्या ठिकाणी, त्याच्या वेदीवर नवस पूर्ण करावा लागत असे (अनुवाद १२:५-७; १२:११). वेदीशिवाय कोणताही नवस पूर्णत्वास नेता येत नव्हता.
नाजीर व्रत: मंदिरावर अवलंबून असलेला नियम
आज पूर्ण करता येत नसलेल्या आज्ञेचे नाजीर व्रत हे सर्वांत स्पष्ट उदाहरण आहे, जरी त्याच्याशी संबंधित काही बाह्य आचरणांचे अनुकरण अजूनही करता येत असले तरी. गणना ६ या अध्यायात नाजीर व्रताचे तपशील दिले आहेत. या अध्यायात वेगळे राहण्याची बाह्य चिन्हे आणि देवासमोर व्रत वैध ठरण्यासाठी आवश्यक असलेल्या गोष्टी यांत स्पष्ट फरक केला आहे.
बाह्य चिन्हे अशी आहेत:
- द्राक्षारस आणि द्राक्षांपासून बनवलेल्या सर्व पदार्थांपासून दूर राहणे (गणना ६:३-४)
- डोक्यावर वस्तरा न फिरवता केस वाढू देणे (गणना ६:५)
- मृतदेहाच्या अशुद्धतेपासून दूर राहणे (गणना ६:६-७)
पण यांपैकी कोणत्याही आचरणामुळे नाजीर व्रत सुरू होत नाही किंवा पूर्ण होत नाही. नियमशास्त्रानुसार, ती व्यक्ती पवित्रस्थानात जाऊन आवश्यक अर्पणे सादर करते तेव्हाच व्रत पूर्ण होते—आणि तेव्हाच ते देवासमोर स्वीकारार्ह ठरते:
- होमार्पण
- पापार्पण
- सलोख्याचे अर्पण
- अन्नार्पण आणि पेयार्पण
ही यज्ञार्पणे व्रताच्या आवश्यक समारोपासाठी आज्ञापित केली होती (गणना ६:१३-२०). त्यांशिवाय व्रत अपूर्ण आणि अवैध राहते. अनवधानाने अशुद्धता आली, तर देवाने अतिरिक्त अर्पणेही आवश्यक केली होती; याचा अर्थ, मंदिरव्यवस्थेशिवाय हे व्रत चालू ठेवता येत नाही किंवा पुन्हा सुरू करता येत नाही (गणना ६:९-१२).
म्हणूनच आज नाजीर व्रत अस्तित्वात असू शकत नाही. एखादी व्यक्ती काही बाह्य कृतींचे अनुकरण करू शकते, परंतु देवाने ठरवलेले व्रत ती स्वीकारू, चालू ठेवू किंवा पूर्ण करू शकत नाही. वेदी, याजकपद आणि पवित्रस्थान यांशिवाय नाजीर व्रत नाही—फक्त मानवी अनुकरण आहे.
इस्राएलने कसे आज्ञापालन केले
नाजीर व्रत करणाऱ्या विश्वासू इस्राएली लोकांनी सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत नियमशास्त्राचे पालन केले. व्रताच्या दिवसांत ते स्वतःला वेगळे ठेवत, अशुद्धतेपासून दूर राहत आणि मग देवाने आवश्यक केलेल्या अर्पणांसह व्रत पूर्ण करण्यासाठी पवित्रस्थानात जात. अनवधानाने अशुद्धता आली तरी व्रत “पुन्हा सुरू” करण्यासाठी विशिष्ट अर्पणे आवश्यक होती (गणना ६:९-१२).
कोणत्याही इस्राएली व्यक्तीने गावातील सभास्थानात, खाजगी घरी किंवा प्रतीकात्मक समारंभात नाजीर व्रत पूर्ण केले नाही. देवाने निवडलेल्या पवित्रस्थानातच ते पूर्ण करावे लागत असे.
इतर नवसांबाबतही हेच खरे आहे. नवस पूर्ण करण्यासाठी यज्ञार्पणे आवश्यक होती आणि यज्ञार्पणांसाठी मंदिर आवश्यक होते.
आज ही व्रते का पाळता येत नाहीत
नाजीर व्रत—आणि अर्पणांची आवश्यकता असलेले तोराहमधील प्रत्येक व्रत—आज पूर्ण करता येत नाही, कारण देवाची वेदी आता अस्तित्वात नाही. मंदिर नाहीसे झाले आहे. याजकपद सेवा करत नाही. पवित्रस्थान अस्तित्वात नाही. आणि या गोष्टींशिवाय व्रताची अंतिम आणि अत्यावश्यक कृती होऊ शकत नाही.
अर्पणे न देता नाजीर व्रत “आध्यात्मिकरीत्या संपवण्याची” परवानगी तोराह देत नाही. आधुनिक शिक्षकांना प्रतीकात्मक समाप्ती, पर्यायी समारंभ किंवा खासगी अर्थ लावण्याची मुभाही ती देत नाही. व्रत कसे संपले पाहिजे हे देवाने ठरवले आणि आज्ञापालनाची साधने त्याने काढून घेतली.
या कारणास्तव:
- आज कोणताही मनुष्य तोराहनुसार नाजीर व्रत घेऊ शकत नाही.
- अर्पणांची आवश्यकता असलेला कोणताही नवस आज पूर्ण करता येत नाही.
- या व्रतांचे अनुकरण करण्याचा कोणताही प्रतीकात्मक प्रयत्न म्हणजे आज्ञापालन नव्हे.
हे नियम शाश्वत आहेत; पण देव मंदिर पुन्हा स्थापित करेपर्यंत त्यांचे आज्ञापालन अशक्य आहे.
येशूने हे नियम रद्द केले नाहीत
येशूने नवसांचे नियम कधीही रद्द केले नाहीत. नवस बंधनकारक असतात म्हणून निष्काळजीपणे नवस करण्यापासून त्याने लोकांना सावध केले (मत्तय ५:३३-३७), पण गणना किंवा अनुवाद या पुस्तकांत लिहिलेली एकही अट त्याने काढून टाकली नाही. नाजीर व्रत कालबाह्य झाले आहे किंवा नवसांसाठी आता पवित्रस्थानाची गरज उरलेली नाही, असे त्याने आपल्या शिष्यांना कधीही सांगितले नाही.
पौलाने आपले डोके भादरले (प्रेषितांची कृत्ये १८:१८) आणि यरुशलेममध्ये शुद्धीकरणाच्या खर्चात भाग घेतला (प्रेषितांची कृत्ये २१:२३-२४), यावरून येशूने नवसांचे नियम रद्द केले नव्हते आणि मंदिराचा नाश होण्यापूर्वी इस्राएली लोक तोराहच्या आवश्यकतेप्रमाणे आपले नवस पूर्ण करत राहिले, हे सिद्ध होते. पौलाने कोणतीही गोष्ट खाजगीत किंवा सभास्थानात पूर्ण केली नाही; तो यरुशलेमला, मंदिरात आणि वेदीकडे गेला, कारण नवसाचा समारोप कुठे केला पाहिजे हे नियमशास्त्राने ठरवले होते. नाजीर व्रत काय आहे हे तोराह सांगते; आणि तोराहनुसार, देवाच्या पवित्रस्थानातील अर्पणांशिवाय कोणताही नवस पूर्ण होऊ शकत नाही.
प्रतीकात्मक आज्ञापालन म्हणजे अवज्ञा
यज्ञार्पणे, सण, दशमांश आणि शुद्धीकरणाचे नियम यांप्रमाणेच, मंदिर काढून घेतले गेल्यामुळे आपल्याला या नियमांचा मान राखावा लागतो—त्यांच्या जागी पर्याय निर्माण करून नव्हे, तर जिथे आज्ञापालन अशक्य आहे तिथे आपण आज्ञापालन करतो असा दावा न करून.
आज केस वाढवून, द्राक्षारसापासून दूर राहून किंवा अंत्यसंस्कारांना जाणे टाळून नाजीर व्रताचे अनुकरण करणे म्हणजे आज्ञापालन नव्हे. ही देवाने प्रत्यक्ष दिलेल्या आज्ञांपासून तुटलेली प्रतीकात्मक कृती आहे. पवित्रस्थानातील अर्पणांशिवाय हे व्रत सुरुवातीपासूनच अवैध आहे.
देव प्रतीकात्मक आज्ञापालन स्वीकारत नाही. देवाचे भय बाळगणारा उपासक मंदिर किंवा वेदी यांच्या जागी पर्याय निर्माण करत नाही. देवाने स्वतः घालून दिलेल्या मर्यादा मान्य करून तो नियमशास्त्राचा मान राखतो.
जे पाळता येते ते आपण पाळतो; जे पाळता येत नाही त्याचा मान राखतो
नाजीर व्रत पवित्र आहे. सर्वसाधारणपणे नवसही पवित्र आहेत. यांपैकी कोणताही नियम रद्द केलेला नाही; आणि तोराहमध्ये असे काहीही सूचित होत नाही की पुढे त्यांची जागा प्रतीकात्मक प्रथा किंवा अंतर्मनातील हेतू घेतील.
पण देवाने मंदिर काढून घेतले. म्हणून:
- आपण नाजीर व्रत पूर्ण करू शकत नाही.
- अर्पणांची आवश्यकता असलेले नवस आपण पूर्ण करू शकत नाही.
- ही व्रते प्रतीकात्मकरीत्या पूर्ण करण्याचे ढोंग न करून आपण या नियमांचा मान राखतो.
आजच्या काळातील आज्ञापालन म्हणजे जे नियम अजून पाळता येतात ते पाळणे आणि देव पवित्रस्थान पुन्हा स्थापित करेपर्यंत इतर नियमांचा मान राखणे. नाजीर व्रत नियमशास्त्रात लिहिलेलेच आहे, पण वेदी पुन्हा उभी राहेपर्यंत त्याचे आज्ञापालन करता येत नाही.