सर्व सजीव प्राणी अन्नासाठी निर्माण केलेले नव्हते

एदेनची बाग: वनस्पतींवर आधारित आहार

एदेनच्या बागेत मानवजातीच्या आरंभीचा विचार केला असता, हे सत्य स्पष्ट होते. पहिला मनुष्य आदाम याला एका बागेची देखभाल करण्याचे काम देण्यात आले. ती कोणत्या प्रकारची बाग होती? मूळ इब्री मजकुरात याचा उल्लेख नाही; परंतु ती फळांची बाग होती, याचे ठोस पुरावे आहेत:
“परमेश्वर देवाने एदेनमध्ये, पूर्वेकडे एक बाग लावली… आणि परमेश्वर देवाने जमिनीतून दिसण्यास सुंदर व खाण्यास चांगले असे प्रत्येक झाड उगवले” (उत्पत्ति 2:15).

आदामाने प्राण्यांना नावे देण्याची आणि त्यांची काळजी घेण्याची जबाबदारी पार पाडली, असेही आपण वाचतो; पण झाडांप्रमाणे तेही “खाण्यास चांगले” होते, असे पवित्र शास्त्रात कुठेही सूचित केलेले नाही.

देवाच्या योजनेत प्राण्यांचे मांस खाणे

याचा अर्थ देवाने मांस खाण्यास मनाई केली, असा नाही—तशी मनाई असती, तर संपूर्ण पवित्र शास्त्रात त्याबाबत स्पष्ट आज्ञा असती. मात्र, यावरून एवढे कळते की मानवजातीच्या सुरुवातीच्या आहारात प्राण्यांचे मांस नव्हते.

मानवाच्या आरंभीच्या काळात देवाने केलेली तरतूद पूर्णपणे वनस्पतींवर आधारित होती असे दिसते; त्यात फळे आणि वनस्पतींच्या इतर प्रकारांवर भर होता.

शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांमधील भेद

नोहाच्या काळात त्याची ओळख झाली

देवाने शेवटी मानवांना प्राण्यांना मारून खाण्याची परवानगी दिली; परंतु खाण्यास योग्य असलेले आणि योग्य नसलेले प्राणी यांच्यात स्पष्ट भेद ठरवण्यात आले.

जलप्रलयापूर्वी नोहाला दिलेल्या सूचनांमध्ये या भेदाचा पहिला अप्रत्यक्ष उल्लेख आढळतो:
“प्रत्येक प्रकारच्या शुद्ध प्राण्यांपैकी नर-मादीच्या सात जोड्या, आणि प्रत्येक प्रकारच्या अशुद्ध प्राण्यांपैकी नर-मादीची एक जोडी आपल्याबरोबर घे” (उत्पत्ति 7:2).

शुद्ध प्राण्यांविषयीचे अंतर्निहित ज्ञान

शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांमधील फरक कसा ओळखायचा हे देवाने नोहाला सांगितले नाही, यावरून असे सूचित होते की हे ज्ञान मानवजातीमध्ये आधीपासूनच रुजलेले होते—कदाचित सृष्टीच्या अगदी आरंभापासून.

शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांची ही ओळख एका व्यापक दैवी व्यवस्थेचे आणि उद्देशाचे प्रतिबिंब आहे. नैसर्गिक आणि आध्यात्मिक व्यवस्थेत काही प्राणी विशिष्ट भूमिका किंवा उद्देशांसाठी वेगळे ठेवले होते.

शुद्ध प्राण्यांचा आरंभीचा अर्थ

यज्ञाशी संबंधित

उत्पत्तीच्या कथनात आतापर्यंत जे घडले आहे, त्यावरून जलप्रलयापर्यंत शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांमधील भेद हा केवळ ते यज्ञासाठी स्वीकारार्ह आहेत की नाहीत, याच्याशी संबंधित होता असे आपण खात्रीने मानू शकतो.
हाबेलाने आपल्या कळपातील प्रथमजन्मलेल्यांचे अर्पण केले, हे या तत्त्वावर प्रकाश टाकते. इब्री मजकुरात हा वाक्यांश “त्याच्या कळपातील प्रथमजन्मलेले” (מִבְּכֹרוֹת צֹאנוֹ) यात “कळप” हा शब्द वापरला आहे (tzon, צֹאן), जो सहसा मेंढ्या आणि शेळ्यांसारख्या पाळीव लहान प्राण्यांसाठी वापरला जातो. त्यामुळे हाबेलाने आपल्या कळपातील कोकरू किंवा लहान बकरा अर्पण केला असण्याची सर्वाधिक शक्यता आहे (उत्पत्ति 4:3-5).

नोहाने शुद्ध प्राण्यांचे केलेले यज्ञ

त्याचप्रमाणे, तारवातून बाहेर आल्यावर नोहाने वेदी बांधली आणि परमेश्वराला होमार्पणे अर्पण केली. यासाठी त्याने शुद्ध प्राण्यांचा उपयोग केला; जलप्रलयापूर्वी देवाने दिलेल्या सूचनांमध्ये त्यांचा स्पष्ट उल्लेख होता (उत्पत्ति 8:20; उत्पत्ति 7:2).

यज्ञासाठी शुद्ध प्राण्यांवर सुरुवातीपासून दिलेला हा भर, उपासनेत आणि कराराच्या शुद्धतेत त्यांची अनोखी भूमिका समजून घेण्याचा पाया घालतो.

या वर्गांचे वर्णन करण्यासाठी वापरलेले इब्री शब्द—tahor (טָהוֹר) आणि tamei (טָמֵא)—हे मनमानी नाहीत. ते पवित्रता आणि परमेश्वरासाठी वेगळे ठेवण्याच्या संकल्पनांशी खोलवर जोडलेले आहेत:

• טָמֵא (Tamei)
  अर्थ: अशुद्ध, अपवित्र.
  वापर: विधीविषयक, नैतिक किंवा शारीरिक अशुद्धतेचा निर्देश करतो. अनेकदा खाण्यास किंवा उपासनेस मनाई असलेल्या प्राण्यांशी, वस्तूंशी किंवा कृतींशी याचा संबंध असतो.
  उदाहरण: “तरीसुद्धा, तुम्ही हे खाऊ नका… ते तुमच्यासाठी अशुद्ध (tamei) आहेत” (लेवीय 11:4).
• טָהוֹר (Tahor)
  अर्थ: शुद्ध, निर्मळ.
  वापर: खाण्यास, उपासनेस किंवा विधीविषयक कार्यांसाठी योग्य असलेल्या प्राण्यांचा, वस्तूंचा किंवा लोकांचा निर्देश करतो.
  उदाहरण: “पवित्र आणि सामान्य यांच्यात, तसेच अशुद्ध आणि शुद्ध यांच्यात तुम्ही भेद केला पाहिजे” (लेवीय 10:10).

हे शब्द देवाच्या आहारविषयक नियमांचा पाया आहेत. पुढे लेवीय 11 आणि अनुवाद 14या अध्यायांत त्यांचे सविस्तर वर्णन केले आहे. या अध्यायांत शुद्ध (अन्न म्हणून खाण्यास अनुमत) आणि अशुद्ध (खाण्यास मनाई असलेले) प्राण्यांची स्पष्ट यादी दिली आहे, जेणेकरून देवाचे लोक वेगळे आणि पवित्र राहतील.

अशुद्ध मांस खाण्याविरुद्ध देवाचे इशारे

संपूर्ण तनाख (जुना करार) मध्ये, देवाने आपल्या लोकांनी आहारविषयक नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल वारंवार त्यांना ताकीद दिली. अनेक उताऱ्यांमध्ये अशुद्ध प्राणी खाण्याचा स्पष्ट निषेध केला आहे. या प्रथेकडे देवाच्या आज्ञांविरुद्धचा बंड म्हणून पाहिले जात होते, यावर त्यांत भर दिला आहे:

“माझ्यासमोर सतत मला चिडवणारे लोक… जे डुकरांचे मांस खातात आणि ज्यांच्या भांड्यांत अशुद्ध मांसाचा रस्सा असतो” (यशया 65:3-4).

“जे स्वतःला पवित्र करून शुद्ध करतात आणि बागांमध्ये जातात, डुकरांचे मांस, उंदीर आणि इतर अशुद्ध गोष्टी खाणाऱ्यांपैकी एका जणाच्या मागे जातात—ते आणि ज्याच्या मागे ते जातात तो, सर्वांचा एकत्रच अंत होईल,” असे परमेश्वर म्हणतो (यशया 66:17).

या निषेधांवरून स्पष्ट होते की अशुद्ध मांस खाणे हा केवळ आहाराचा प्रश्न नव्हता, तर नैतिक आणि आध्यात्मिक अपयश होते. असे अन्न खाण्याची कृती देवाच्या सूचनांविरुद्धच्या अवज्ञेशी जोडलेली होती. स्पष्टपणे मनाई केलेल्या प्रथांमध्ये सहभागी होऊन लोकांनी पवित्रतेचा आणि आज्ञाधारकपणाचा अनादर केला.

येशू आणि अशुद्ध मांस

येशूच्या आगमनानंतर, ख्रिस्ती धर्माचा उदय झाल्यावर आणि नव्या कराराचे लेखन झाल्यावर, अनेक जण असा प्रश्न विचारू लागले की अशुद्ध अन्नाविषयीच्या नियमांसह, देवाला आता त्याच्या नियमांचे पालन महत्त्वाचे वाटत नाही का. प्रत्यक्षात, जवळजवळ संपूर्ण ख्रिस्ती जगाला वाटेल ते काहीही खाण्याची मुभा आहे.

तथापि, वस्तुस्थिती अशी आहे की मशीहा अशुद्ध मांसाविषयीचा नियम किंवा आपल्या पित्याचा इतर कोणताही नियम रद्द करील, अशी कोणतीही भविष्यवाणी जुन्या करारात नाही (काही जण असा युक्तिवाद करतात). या बाबतीसह सर्व गोष्टींत येशूने पित्याच्या आज्ञांचे स्पष्टपणे पालन केले. जर येशूने डुकराचे मांस खाल्ले असतेतर त्याने मासे (लूक 24:41-43) आणि कोकरू खाल्ल्याचे आपल्याला माहीत आहे, त्याप्रमाणे याचेही उदाहरण आपल्याला स्पष्ट शिकवण देणारे ठरले असते. पण तसे नव्हते, हे आपल्याला माहीत आहे. संदेष्ट्यांद्वारे देवाने दिलेल्या या सूचनांचे येशूने आणि त्याच्या शिष्यांनी उल्लंघन केले, असे सूचित करणारे काहीही आपल्याकडे नाही.

युक्तिवादांचे खंडन

खोटा युक्तिवाद: “येशूने सर्व अन्न शुद्ध घोषित केले”

सत्य:

मार्क 7:1-23 हा उतारा अनेकदा येशूने अशुद्ध मांसासंबंधीचे आहारविषयक नियम रद्द केले, याचा पुरावा म्हणून उद्धृत केला जातो. परंतु मजकुराचे काळजीपूर्वक परीक्षण केल्यास हे स्पष्टीकरण निराधार असल्याचे दिसून येते. सर्वसाधारणपणे चुकीच्या पद्धतीने उद्धृत केलेले वचन असे म्हणते:
“‘कारण अन्न त्याच्या अंतःकरणात जात नाही, तर पोटात जाते आणि मलरूपाने बाहेर टाकले जाते.’ (याद्वारे त्याने सर्व अन्न शुद्ध घोषित केले.)” (मार्क 7:19).

संदर्भ: हा शुद्ध आणि अशुद्ध मांसाविषयीचा विषय नाही

सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, लेवीय 11 मध्ये सांगितलेल्या शुद्ध किंवा अशुद्ध मांसाशी या उताऱ्याच्या संदर्भाचा काहीही संबंध नाही. उलट, आहारविषयक नियमांशी असंबंधित अशा एका यहुदी परंपरेबद्दल येशू आणि परुशी यांच्यात झालेल्या वादावर येथे लक्ष केंद्रित केले आहे. येशूचे शिष्य जेवण्यापूर्वी हात धुण्याचा विधी करत नाहीत, हे परुशी आणि शास्त्री यांच्या लक्षात आले. हिब्रूमध्ये या विधीला म्हणतात netilat yadayim (נטילת ידיים). या विधीत आशीर्वाद देऊन हात धुतले जातात. आजही यहुदी समुदायात, विशेषतः सनातनी गटांत, ही पारंपरिक प्रथा पाळली जाते.

परुश्यांची चिंता देवाच्या आहारविषयक नियमांबद्दल नव्हती, तर माणसांनी घालून दिलेल्या या परंपरेचे पालन करण्याबद्दल होती. शिष्यांनी हा विधी न केल्याने त्यांच्या रूढींचे उल्लंघन झाले, असे त्यांना वाटले आणि त्यांनी त्याला अशुद्धतेशी समान मानले.

येशूचे उत्तर: अंतःकरण अधिक महत्त्वाचे

मार्क 7 चा बराचसा भाग येशू या शिकवण्यासाठी देतो की माणसाला खरे तर बाह्य प्रथा किंवा परंपरा नव्हे, तर त्याच्या अंतःकरणाची अवस्था विटाळवते. विधीपूर्वक शुद्धीकरणाचे आचार न पाळल्यामुळे नव्हे, तर पापी विचार आणि कृती यांमुळे आध्यात्मिक अशुद्धता आतून उत्पन्न होते, यावर तो भर देतो.

अन्न पचनसंस्थेत जाते, अंतःकरणात नाही, म्हणून ते माणसाला विटाळवीत नाही, असे येशू सांगतो तेव्हा तो आहारविषयक नियमांबद्दल नव्हे, तर विधीपूर्वक हात धुण्याच्या परंपरेबद्दल बोलत असतो. त्याचे लक्ष बाह्य विधींपेक्षा अंतःकरणाच्या शुद्धतेवर आहे.

मार्क 7:19 चा बारकाईने विचार

बायबलच्या प्रकाशकांनी मजकुरात घातलेल्या, अस्तित्वातच नसलेल्या कंसातील नोंदीमुळे मार्क 7:19 चा अनेकदा चुकीचा अर्थ लावला जातो. त्या नोंदीत म्हटले आहे, “याद्वारे त्याने सर्व अन्न शुद्ध घोषित केले.” ग्रीक मजकुरात वाक्य एवढेच म्हणते: “οτι ουκ εισπορευεται αυτου εις την καρδιαν αλλ εις την κοιλιαν και εις τον αφεδρωνα εκπορευεται καθαριζον παντα τα βρωματα,” याचा शब्दशः अनुवाद असा होतो: “कारण ते त्याच्या अंतःकरणात जात नाही, तर पोटात जाते; आणि शौचालयात बाहेर पडते, सर्व अन्न शुद्ध करून.”

“शौचालयात बाहेर पडते, सर्व अन्न शुद्ध करून” असे वाचणे आणि त्याचा अनुवाद “याद्वारे त्याने सर्व अन्न शुद्ध घोषित केले” असा करणे, हा धर्मशिक्षणसंस्थांमध्ये आणि बायबलच्या प्रकाशकांमध्ये देवाच्या नियमांविरुद्ध असलेल्या सर्वसामान्य पक्षपाताला अनुसरून मजकुराची उघडपणे मोडतोड करण्याचा प्रयत्न आहे.

त्या काळच्या रोजच्या बोलण्याच्या ढंगात येशू संपूर्ण वाक्यातून खाण्याची प्रक्रिया सांगत आहे, असा अर्थ अधिक समर्पक ठरतो. पचनसंस्था अन्न घेते, शरीराला आवश्यक असलेले पोषक आणि हितकारक घटक (स्वच्छ भाग) त्यातून वेगळे करते आणि उरलेले टाकाऊ पदार्थ म्हणून बाहेर टाकते. “सर्व अन्न शुद्ध करणे” किंवा “शुद्ध करणे” हा वाक्प्रचार बहुधा उपयुक्त पोषक घटक आणि टाकून दिले जाणारे पदार्थ यांना वेगळे करणाऱ्या या नैसर्गिक प्रक्रियेचा निर्देश करतो.

या चुकीच्या युक्तिवादावरील निष्कर्ष

मार्क 7:1-23 हा देवाचे आहारविषयक नियम रद्द करण्याबद्दल नसून, अंतःकरणाच्या बाबींपेक्षा बाह्य विधींना अधिक महत्त्व देणाऱ्या मानवी परंपरा नाकारण्याबद्दल आहे. विधीपूर्वक हात धुण्याचे आचार न पाळल्यामुळे नव्हे, तर अंतःकरणातून खरी अशुद्धता येते, असे येशूने शिकवले. “येशूने सर्व अन्न शुद्ध घोषित केले” हा दावा मजकुराचा चुकीचा अर्थ आहे आणि त्यामागे देवाच्या सार्वकालिक नियमांविषयीचा पक्षपात आहे. संदर्भ आणि मूळ भाषेचा काळजीपूर्वक अभ्यास केल्यावर हे स्पष्ट होते की येशूने तोराहच्या शिकवणींचे समर्थन केले; देवाने दिलेले आहारविषयक नियम त्याने नाकारले नाहीत.

चुकीचा युक्तिवाद: “एका दृष्टान्तात देवाने प्रेषित पेत्राला सांगितले की आता आपण कोणत्याही प्राण्याचे मांस खाऊ शकतो”

सत्य:

अशुद्ध प्राण्यांबद्दलचे आहारविषयक नियम देवाने रद्द केले, याचा पुरावा म्हणून अनेक जण प्रेषितांची कृत्ये 10 मधील पेत्राच्या दृष्टान्ताचा उल्लेख करतात. तथापि, त्या दृष्टान्ताचा संदर्भ आणि उद्देश अधिक बारकाईने तपासल्यास दिसून येते की शुद्ध आणि अशुद्ध मांसाविषयीचे नियम उलथून टाकण्याशी त्याचा काहीही संबंध नव्हता. उलट, देवाने दिलेल्या आहारविषयक सूचनांमध्ये बदल करणे नव्हे, तर परराष्ट्रीयांना देवाच्या लोकांत स्वीकारण्यास पेत्राने तयार व्हावे, हे शिकवणे हा त्या दृष्टान्ताचा उद्देश होता.

पेत्राचा दृष्टान्त आणि त्याचा उद्देश

प्रेषितांची कृत्ये 10 मध्ये पेत्राला एक दृष्टान्त होतो: आकाशातून खाली उतरणाऱ्या चादरीत सर्व प्रकारचे प्राणी असतात—शुद्धही आणि अशुद्धही—आणि त्यासोबत “मारून खा” अशी आज्ञा दिली जाते. पेत्राचे तात्काळ उत्तर स्पष्ट आहे:
“प्रभू, असे कधीच होणार नाही! मी कधीही अशुद्ध किंवा अपवित्र काही खाल्ले नाही” (प्रेषितांची कृत्ये 10:14).

ही प्रतिक्रिया अनेक कारणांमुळे महत्त्वाची आहे:

1. आहारविषयक नियमांचे पेत्राने केलेले पालन
   हा दृष्टान्त येशू स्वर्गारोहण केल्यानंतर आणि पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी पवित्र आत्मा ओतला गेल्यानंतर घडतो. येशूने आपल्या सेवाकार्याच्या काळात आहारविषयक नियम रद्द केले असते, तर येशूचा निकटचा शिष्य असलेल्या पेत्राला हे माहीत असते आणि त्याने इतका ठाम आक्षेप घेतला नसता. पेत्राने अशुद्ध प्राणी खाण्यास नकार दिला, यावरून तो अजूनही आहारविषयक नियम पाळत होता आणि ते रद्द झाले आहेत, अशी त्याला जाणीव नव्हती, हे दिसून येते.
2. दृष्टान्ताचा खरा संदेश
   या दृष्टान्ताची पुनरावृत्ती तीन वेळा होते; त्यामुळे त्याचे महत्त्व अधोरेखित होते. परंतु काहीच वचने पुढे, पेत्र परराष्ट्रीय असलेल्या कर्नेल्याच्या घरी जातो तेव्हा त्याचा खरा अर्थ स्पष्ट होतो. पेत्र स्वतः त्या दृष्टान्ताचा अर्थ सांगतो:
   “कोणालाही अपवित्र किंवा अशुद्ध म्हणू नये, हे देवाने मला दाखवले आहे” (प्रेषितांची कृत्ये 10:28).

हा दृष्टान्त मुळीच अन्नाबद्दल नव्हता, तर एक प्रतीकात्मक संदेश होता. यहुदी आणि परराष्ट्रीय यांच्यातील अडथळे दूर होत आहेत आणि परराष्ट्रीयांना आता देवाच्या करारातील समुदायात स्वीकारता येईल, हे पेत्राला शिकवण्यासाठी देवाने शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांची प्रतिमा वापरली.

“आहारविषयक नियम रद्द झाले” या युक्तिवादातील तार्किक विसंगती

पेत्राच्या दृष्टान्तामुळे आहारविषयक नियम रद्द झाले, असा दावा केल्यास अनेक महत्त्वाच्या बाबींकडे दुर्लक्ष होते:

1. पेत्राचा सुरुवातीचा विरोध
   आहारविषयक नियम आधीच रद्द झाले असते, तर पेत्राचा आक्षेप निरर्थक ठरला असता. येशूचे अनेक वर्षे अनुकरण केल्यानंतरही पेत्र त्या नियमांचे पालन करत राहिला, हे त्याच्या शब्दांतून दिसते.
2. नियम रद्द झाल्याचा शास्त्रवचनांत पुरावा नाही
   प्रेषितांची कृत्ये 10 मध्ये आहारविषयक नियम रद्द झाले, असे मजकूर कुठेही स्पष्टपणे सांगत नाही. त्यातील संपूर्ण भर परराष्ट्रीयांच्या समावेशावर आहे; शुद्ध आणि अशुद्ध अन्नाची नव्याने व्याख्या करण्यावर नाही.
3. दृष्टान्तातील प्रतीकात्मकता
   दृष्टान्ताचा उपयोग पाहिल्यावर त्याचा उद्देश स्पष्ट होतो. देव पक्षपात करत नाही, तर प्रत्येक राष्ट्रातील त्याचे भय बाळगणाऱ्या आणि योग्य ते करणाऱ्या लोकांना स्वीकारतो (प्रेषितांची कृत्ये 10:34-35), हे पेत्राच्या लक्षात येते. यावरून स्पष्ट होते की हा दृष्टान्त पूर्वग्रहांचे अडथळे दूर करण्याविषयी होता, आहारविषयक नियमांविषयी नव्हता.
4. अर्थ लावण्यातील विरोधाभास
   हा दृष्टान्त आहारविषयक नियम रद्द करण्याबद्दल असता, तर प्रेषितांची कृत्ये या पुस्तकाच्या व्यापक संदर्भाशी त्याचा विरोध झाला असता; कारण पेत्रासह यहुदी विश्वासणारे तोराहच्या सूचनांचे पालन करत राहिले. शिवाय, दृष्टान्ताचा शब्दशः अर्थ लावल्यास त्याची प्रतीकात्मक शक्ती नष्ट होईल; कारण मग तो केवळ आहाराच्या प्रथांशी संबंधित ठरेल आणि परराष्ट्रीयांच्या समावेशाच्या अधिक महत्त्वाच्या मुद्द्याला स्पर्श करणार नाही.

या चुकीच्या युक्तिवादावरील निष्कर्ष

प्रेषितांची कृत्ये 10 मधील पेत्राचा दृष्टान्त अन्नाबद्दल नव्हे, तर लोकांबद्दल होता. सुवार्ता सर्व राष्ट्रांसाठी आहे आणि परराष्ट्रीयांना यापुढे अपवित्र किंवा देवाच्या लोकांमधून वगळलेले मानायचे नाही, हे अधिक खोल आध्यात्मिक सत्य सांगण्यासाठी देवाने शुद्ध आणि अशुद्ध प्राण्यांची प्रतिमा वापरली. या दृष्टान्ताचा अर्थ आहारविषयक नियम रद्द करणे असा लावणे म्हणजे त्या उताऱ्याचा संदर्भ आणि उद्देश या दोन्हींचा गैरसमज करणे होय.

लेवीय 11 मध्ये देवाने दिलेल्या आहारविषयक सूचना बदललेल्या नाहीत आणि या दृष्टान्ताचा विषय त्या कधीच नव्हत्या. पेत्राची स्वतःची कृती आणि त्याने दिलेले स्पष्टीकरण याची पुष्टी करतात. या दृष्टान्ताचा खरा संदेश लोकांमधील अडथळे दूर करण्याबद्दल आहे; देवाच्या सार्वकालिक नियमांमध्ये बदल करण्याबद्दल नाही.

चुकीचा युक्तिवाद: “यरुशलेमच्या परिषदेने ठरवले की परराष्ट्रीयांना गळा दाबून मारलेले मांस आणि रक्त न खाण्याच्या अटीवर काहीही खाता येईल”

सत्य:

यरुशलेमच्या परिषदेचा (प्रेषितांची कृत्ये 15) अनेकदा असा चुकीचा अर्थ लावला जातो की परराष्ट्रीयांना देवाच्या बहुतेक आज्ञांकडे दुर्लक्ष करण्याची आणि केवळ चार मूलभूत अटी पाळण्याची परवानगी देण्यात आली. तथापि, अधिक बारकाईने पाहिल्यास लक्षात येते की ही परिषद परराष्ट्रीयांसाठी देवाचे नियम रद्द करण्याबद्दल नव्हती; तर मशीही यहुदी समुदायांत त्यांच्या सुरुवातीच्या सहभागाचा मार्ग सुकर करण्याबद्दल होती.

यरुशलेमची परिषद कशाबद्दल होती?

परिषदेत विचारात घेतलेला मुख्य प्रश्न हा होता की, परराष्ट्रीयांना सुवार्ता ऐकण्याची आणि पहिल्या मशीही मंडळ्यांच्या सभांमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी मिळण्यापूर्वी सुंतेसह संपूर्ण तोराचे पालन करण्याची पूर्ण बांधिलकी स्वीकारणे आवश्यक होते का.

शतकानुशतके यहुदी परंपरेनुसार, एखाद्या यहुदी व्यक्तीने परराष्ट्रीयांशी मोकळेपणाने संबंध ठेवण्यापूर्वी त्यांनी सुंता करून घेणे, शब्बाथ पाळणे, आहारविषयक नियम पाळणे आणि इतर आज्ञा पाळणे यांसारख्या प्रथा स्वीकारून तोराचे पूर्णपणे पालन करणे आवश्यक होते (मत्तय 10:5-6; योहान 4:9; प्रेषितांची कृत्ये 10:28 पाहा). परराष्ट्रीय आपला विश्वासाचा प्रवास सुरू करू शकतात आणि लगेचच हे सर्व नियम पाळण्याची गरज नाही, हे मान्य करून परिषदेच्या निर्णयाने एक नवा बदल घडवून आणला.

सौहार्दासाठीच्या चार प्रारंभिक आवश्यकता

परिषदेने असा निष्कर्ष काढला की परराष्ट्रीय त्यांच्या सध्याच्या स्थितीत मंडळीच्या सभांना उपस्थित राहू शकत होते, मात्र त्यांनी पुढील गोष्टी टाळल्या पाहिजेत (प्रेषितांची कृत्ये 15:20):

1. मूर्तींमुळे दूषित झालेले अन्न: मूर्तींना अर्पण केलेले अन्न खाणे टाळा, कारण मूर्तिपूजा यहुदी विश्वासणाऱ्यांना अत्यंत आक्षेपार्ह वाटत होती.
2. लैंगिक अनैतिकता: परराष्ट्रीयांच्या प्रथांमध्ये सामान्य असलेल्या लैंगिक पापांपासून दूर राहा.
3. गळा आवळून मारलेल्या प्राण्यांचे मांस: अयोग्य प्रकारे मारलेल्या प्राण्यांचे मांस खाणे टाळा, कारण त्यात रक्त राहिलेले असे; आणि देवाच्या आहारविषयक नियमांनुसार रक्त निषिद्ध होते.
4. रक्त: रक्त सेवन करणे टाळा; तोरामध्ये या प्रथेला मनाई आहे (लेवीय 17:10-12).

या आवश्यकता म्हणजे परराष्ट्रीयांनी पाळावयाच्या सर्व नियमांचा सारांश नव्हता. त्याऐवजी, मिश्र मंडळ्यांतील यहुदी आणि परराष्ट्रीय विश्वासणाऱ्यांमध्ये शांती व ऐक्य टिकावे यासाठी त्या प्रारंभबिंदू ठरल्या.

या निर्णयाचा अर्थ काय नव्हता

देवाला संतुष्ट करण्यासाठी आणि तारण मिळवण्यासाठी परराष्ट्रीयांनी केवळ या चारच आज्ञा पाळणे आवश्यक होते, असा दावा करणे हास्यास्पद आहे.

• परराष्ट्रीयांना दहा आज्ञांचे उल्लंघन करण्याचे स्वातंत्र्य होते का?
  • ते इतर देवांची उपासना करू शकत होते, देवाचे नाव व्यर्थ घेऊ शकत होते, चोरी किंवा खून करू शकत होते का? नक्कीच नाही. असा निष्कर्ष नीतिमत्त्वाविषयी देवाच्या अपेक्षांबद्दल पवित्र शास्त्र जे काही शिकवते, त्या सर्वांच्या विरोधात जाईल.
• प्रारंभबिंदू, अंतिम टप्पा नव्हे:
  • परराष्ट्रीयांना मशीही यहुदी सभांमध्ये सहभागी होण्याची तातडीची गरज भागवण्याचा प्रश्न परिषदेने हाताळला. कालांतराने त्यांचे ज्ञान आणि आज्ञापालन वाढेल, असे गृहीत धरले गेले.

प्रेषितांची कृत्ये 15:21 स्पष्टता देते

परिषदेचा निर्णय प्रेषितांची कृत्ये 15:21 मध्ये स्पष्ट केला आहे:
“कारण प्राचीन काळापासून प्रत्येक नगरात मोशेचे नियम सांगणारे आहेत, आणि प्रत्येक शब्बाथ दिवशी सभास्थानांत त्यांचे वाचन होते.”

हे वचन दाखवते की परराष्ट्रीय सभास्थानांत जात राहतील आणि देवाचे नियम शिकत राहतील, अशी अपेक्षा होती. चार प्रारंभिक आवश्यकता हा फक्त सुरुवातीचा टप्पा होता; काळानुसार, विश्वासात वाढ होत गेल्यावर, देवाच्या संपूर्ण नियमांचे पालन करणे हा त्यांचा पुढचा मार्ग होता.

येशूच्या शिकवणीचा व्यापक संदर्भ

येशूने स्वतः आपल्या सेवाकार्याच्या काळात देवाच्या आज्ञांचे पालन करण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. उदाहरणार्थ, मत्तय 19:17 आणि लूक 11:28 मध्ये त्याने आज्ञापालनावर भर दिला. त्याने शब्बाथ पाळणे, सुंता, आपल्या शेजाऱ्यांवर प्रेम करणे आणि इतर अनेक गोष्टींसारख्या देवाच्या नियमांचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे प्रतिपादन केले. ही तत्त्वे पायाभूत होती आणि प्रेषितांनी ती नाकारली नसती.

या खोट्या युक्तिवादावरील निष्कर्ष

यरुशलेमच्या परिषदेने परराष्ट्रीयांना काहीही खाण्याची किंवा देवाच्या आज्ञांकडे दुर्लक्ष करण्याची मुभा आहे, असे घोषित केले नाही. तिने एका विशिष्ट मुद्द्याचा विचार केला: तोराचा प्रत्येक पैलू लगेच स्वीकारल्याशिवाय परराष्ट्रीय मशीही मंडळ्यांमध्ये सहभागी कसे होऊ शकतात. यहुदी आणि परराष्ट्रीयांच्या मिश्र समुदायांत सौहार्द वाढावे यासाठी त्या चार आवश्यकता व्यावहारिक उपाय होत्या.

अपेक्षा स्पष्ट होती: प्रत्येक शब्बाथला सभास्थानांत वाचल्या जाणाऱ्या तोराच्या शिकवणुकीतून कालांतराने परराष्ट्रीयांना देवाच्या नियमांची समज वाढेल. याच्या उलट सुचवणे म्हणजे परिषदेचा हेतू चुकीचा दाखवणे आणि पवित्र शास्त्राच्या व्यापक शिकवणुकीकडे दुर्लक्ष करणे होय.

खोटा युक्तिवाद: “तारणासाठी देवाच्या नियमांचे पालन करण्याची आवश्यकता ख्रिस्ताने रद्द केली, असे प्रेषित पौलाने शिकवले.”

सत्य:

बहुतेक नसले तरी अनेक ख्रिस्ती नेते चुकीने शिकवतात की प्रेषित पौल देवाच्या नियमशास्त्राच्या विरोधात होता आणि त्याने परराष्ट्रीय धर्मांतरितांना देवाच्या आज्ञांकडे दुर्लक्ष करण्यास सांगितले. देवाच्या नियमांचे पालन केल्याने तारण धोक्यात येऊ शकते, असेही काही जण सुचवतात. या अर्थलावणीमुळे मोठा धर्मशास्त्रीय गोंधळ निर्माण झाला आहे.

या दृष्टिकोनाशी असहमत असलेल्या विद्वानांनी पौलाच्या लेखनाभोवतीच्या वादांना सामोरे जाण्यासाठी खूप काळजीपूर्वक काम केले आहे. नियमशास्त्र आणि तारण यांविषयी त्याच्या शिकवणुकीचा गैरसमज झाला आहे किंवा त्यांचा संदर्भ सोडून अर्थ लावला गेला आहे, हे दाखवण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला आहे. तथापि, आमच्या सेवाकार्याची भूमिका वेगळी आहे.

पौलाचे स्पष्टीकरण देणे हा चुकीचा दृष्टिकोन का आहे

नियमशास्त्राविषयी पौलाची भूमिका स्पष्ट करण्यासाठी खूप मोठे प्रयत्न करणे अनावश्यकच नव्हे, तर प्रभूला अप्रियही आहे, असे आमचे मत आहे. असे केल्याने पौल या मानवाला देवाच्या संदेष्ट्यांच्या बरोबरीचा किंवा त्यांच्याहून मोठा, आणि अगदी येशूच्याही बरोबरीचा दर्जा दिला जातो.

त्याऐवजी योग्य धर्मशास्त्रीय दृष्टिकोन म्हणजे पौलाच्या आधीच्या पवित्र शास्त्रात येशूनंतर येऊन देवाचे नियम रद्द करणारा संदेश शिकवणाऱ्या कोणाविषयी भाकीत केले होते किंवा अशा कल्पनेला मान्यता दिली होती का, हे तपासणे. असे महत्त्वाचे भाकीत अस्तित्वात असते, तर या विषयावरील पौलाची शिकवण देवाने मान्य केलेली आहे असे स्वीकारण्यास आपल्याला आधार मिळाला असता; आणि ती समजून घेण्यासाठी व तिच्यानुसार जगण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करणे योग्य ठरले असते.

पौलाविषयीच्या भाकितांचा अभाव

वस्तुस्थिती अशी आहे की देवाचे नियम रद्द करणारा संदेश घेऊन पौल किंवा अन्य कोणतीही व्यक्ती येईल, अशी भाकिते पवित्र शास्त्रात नाहीत. जुन्या करारात स्पष्टपणे ज्यांच्याविषयी भाकीत केले गेले आणि जे नव्या करारात दिसतात, अशा व्यक्ती केवळ या आहेत:

1. बाप्तिस्मा देणारा योहान: मशीहाचा मार्ग तयार करणारा म्हणून त्याची भूमिका आधीच सांगितली गेली होती आणि येशूने तिची पुष्टी केली (उदा., यशया 40:3, मलाखी 4:5-6, मत्तय 11:14).
2. यहूदा इस्कर्योत: स्तोत्रसंहिता 41:9 आणि स्तोत्रसंहिता 69:25 यांसारख्या उताऱ्यांत अप्रत्यक्ष उल्लेख आढळतात.
3. अरिमथाईचा योसेफ: येशूच्या दफनाची व्यवस्था करणारा म्हणून यशया 53:9 मध्ये त्याच्याकडे अप्रत्यक्ष संकेत आहे.

या व्यक्तींपलीकडे, देवाच्या आज्ञा रद्द करण्यासाठी किंवा त्याच्या शाश्वत नियमांचे पालन न करता परराष्ट्रीयांचे तारण होऊ शकते असे शिकवण्यासाठी कोणाला—विशेषतः तार्ससच्या एखाद्या व्यक्तीला—पाठवले जाईल, अशी कोणतीही भाकिते नाहीत.

येशूने आपल्या स्वर्गारोहणानंतर घडणाऱ्या गोष्टींविषयी केलेली भाकिते

येशूने आपल्या पृथ्वीवरील सेवाकार्यानंतर काय घडेल याविषयी अनेक भाकिते केली, त्यांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश आहे:

• मंदिराचा नाश (मत्तय 24:2).
• त्याच्या शिष्यांचा छळ (योहान 15:20, मत्तय 10:22).
• सर्व राष्ट्रांमध्ये राज्याच्या संदेशाचा प्रसार (मत्तय 24:14).

तरीही, तारण आणि आज्ञापालनाविषयी नवा किंवा विरुद्ध सिद्धांत शिकवण्याचा अधिकार तार्ससच्या कोणालाही—पौलालासुद्धा—देण्यात येईल, असा उल्लेख नाही.

पौलाच्या लेखनाची खरी कसोटी

याचा अर्थ आपण पौलाचे किंवा पेत्र, योहान अथवा याकोब यांचे लेखन नाकारावे असा नाही. त्याऐवजी, आपण त्यांच्या लेखनाकडे सावधपणे पाहिले पाहिजे आणि त्याची कोणतीही अर्थलावणी पायाभूत शास्त्रवचनांशी—जुन्या करारातील नियमशास्त्र व संदेष्ट्यांचे लेखन आणि शुभवर्तमानांतील येशूच्या शिकवणुकींशी—जुळते याची खात्री केली पाहिजे.

समस्या लेखनात नसून, धर्मशास्त्रज्ञांनी आणि चर्चच्या नेत्यांनी त्यावर लादलेल्या अर्थलावण्यांत आहे. पौलाच्या शिकवणुकींच्या कोणत्याही अर्थलावणीला पुढील गोष्टींचा आधार असला पाहिजे:

1. जुना करार: देवाच्या संदेष्ट्यांद्वारे प्रकट केलेले देवाचे नियमशास्त्र.
2. चार शुभवर्तमान: नियमशास्त्राचे समर्थन करणारे येशूचे शब्द आणि कृती.

एखादी अर्थलावणी या निकषांवर खरी उतरत नसेल, तर ती सत्य म्हणून स्वीकारू नये.

या खोट्या युक्तिवादावरील निष्कर्ष

आहारविषयक सूचनांसह देवाचे नियम रद्द झाले, असे पौलाने शिकवले हा युक्तिवाद पवित्र शास्त्राच्या आधाराने समर्थित नाही. असा संदेश येईल असे कोणतेही भाकीत नाही, आणि येशूने स्वतः नियमशास्त्राचे समर्थन केले. म्हणून याच्या उलट दावा करणाऱ्या कोणत्याही शिकवणुकीची देवाच्या न बदलणाऱ्या वचनाच्या कसोटीवर बारकाईने छाननी केली पाहिजे.

मशीहाचे अनुयायी म्हणून, देवाने आधीच लिहून ठेवलेल्या व प्रकट केलेल्या गोष्टींशी आपले जीवन जुळवण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी आपल्याला बोलावले आहे; त्याच्या शाश्वत आज्ञांच्या विरोधात जाणाऱ्या अर्थलावण्यांवर अवलंबून राहण्यासाठी नव्हे.

शब्दांनी आणि उदाहरणाने येशूची शिकवण

ख्रिस्ताचा खरा शिष्य आपले संपूर्ण जीवन त्याच्या आदर्शानुसार घडवतो. आपण त्याच्यावर प्रेम करतो, तर पिता आणि पुत्र यांच्या आज्ञेत राहू, हे त्याने स्पष्ट केले. ही अपेक्षा कमकुवत मनाच्या लोकांसाठी नाही; तर ज्यांची दृष्टी देवाच्या राज्यावर स्थिर आहे आणि जे अनंतकाळचे जीवन मिळवण्यासाठी काहीही करण्यास तयार आहेत—मित्र, मंडळी आणि कुटुंबीयांकडून विरोध झाला तरी—त्यांच्यासाठी आहे. केस आणि दाढी, Tzitzit, सुंता, शब्बाथ आणि निषिद्ध मांस यांविषयीच्या आज्ञांकडे जवळजवळ संपूर्ण ख्रिस्ती जग दुर्लक्ष करते, आणि जे लोक जमावाच्या मागे जाण्यास नकार देतात त्यांना नक्कीच छळाला सामोरे जावे लागेल—येशूने आपल्याला सांगितल्याप्रमाणे (मत्तय 5:10). देवाच्या आज्ञांचे पालन करण्यासाठी धैर्याची गरज असते, पण त्याचे प्रतिफळ अनंतकाळचे जीवन आहे.

देवाच्या नियमशास्त्रानुसार निषिद्ध मांस

तोराहमध्ये नमूद केलेले देवाचे आहारविषयक नियम, त्याच्या लोकांना कोणते पशू खाण्याची परवानगी आहे आणि कोणते टाळले पाहिजेत, हे स्पष्टपणे सांगतात. या सूचनांत पवित्रता, आज्ञापालन आणि अशुद्ध करणाऱ्या प्रथांपासून वेगळे राहण्यावर भर दिला आहे. खाली निषिद्ध मांसांची तपशीलवार आणि वर्णनात्मक यादी, शास्त्रवचनांतील संदर्भांसह दिली आहे.

1. रवंथ न करणारे किंवा दुभंगलेले खूर नसलेले जमिनीवरील पशू

• यांपैकी एक किंवा दोन्ही वैशिष्ट्ये नसलेले पशू अशुद्ध मानले जातात.
• निषिद्ध पशूंची उदाहरणे:
  • उंट (gamal, גָּמָל) – रवंथ करतो, पण त्याचे खूर दुभंगलेले नसतात (लेवीय 11:4).
  • घोडा (sus, סוּס) – रवंथ करत नाही आणि त्याचे खूरही दुभंगलेले नसतात.
  • डुक्कर (chazir, חֲזִיר) – त्याचे खूर दुभंगलेले असतात, पण तो रवंथ करत नाही (लेवीय 11:7).

2. पर आणि खवले नसलेले जलचर

• पर आणि खवले ही दोन्ही वैशिष्ट्ये असलेले मासेच खाण्यास योग्य आहेत. यांपैकी एक जरी नसलेले जलचर अशुद्ध आहेत.
• निषिद्ध जलचरांची उदाहरणे:
  • कॅटफिश – खवले नसतात.
  • कवचधारी जलचर – यात कोळंबी, खेकडा, लॉब्स्टर आणि शिंपले यांचा समावेश होतो.
  • ईल मासे – पर आणि खवले नसतात.
  • स्क्विड आणि ऑक्टोपस – यांना ना पर असतात, ना खवले (लेवीय 11:9-12).

3. शिकारी पक्षी, मृतभक्षी आणि इतर निषिद्ध पक्षी

• शिकारी किंवा मृतभक्षी वृत्तीशी संबंधित असलेल्या काही पक्ष्यांना खाऊ नये, असे नियमशास्त्रात सांगितले आहे.
• निषिद्ध पक्ष्यांची उदाहरणे:
  • गरुड (nesher, נֶשֶׁר) (लेवीय 11:13).
  • गिधाड (da’ah, דַּאָה) (लेवीय 11:14).
  • कावळा (orev, עֹרֵב) (लेवीय 11:15).
  • घुबड, ससाणा, पाणकावळा आणि इतर पक्षी (लेवीय 11:16-19).

4. चारही पायांवर चालणारे उडणारे कीटक

• उडणारे कीटक साधारणपणे अशुद्ध असतात; मात्र उड्या मारण्यासाठी सांध्यांनी जोडलेले पाय असलेले कीटक याला अपवाद आहेत.
• निषिद्ध कीटकांची उदाहरणे:
  • माश्या, डास आणि भुंगे.
  • तथापि, नाकतोडे आणि टोळ हे अपवाद असून खाण्यास योग्य आहेत (लेवीय 11:20-23).

5. जमिनीवर रांगणारे प्राणी

• पोटावरून सरकणारा किंवा अनेक पायांनी जमिनीवर रांगणारा कोणताही प्राणी अशुद्ध आहे.
• निषिद्ध प्राण्यांची उदाहरणे:
  • साप.
  • सरडे.
  • उंदीर आणि छछुंदर (लेवीय 11:29-30, लेवीय 11:41-42).

6. मेलेले किंवा कुजणारे पशू

• शुद्ध पशूंपैकी एखादा पशू स्वतःहून मेला असेल किंवा शिकारी पशूंनी फाडला असेल, तर त्याचे शव खाण्यास मनाई आहे.
• संदर्भ: लेवीय 11:39-40; निर्गम 22:31.

7. वेगवेगळ्या प्रजातींचे संकर

• आहाराशी थेट संबंधित नसले तरी, वेगवेगळ्या प्रजातींचा संकर निषिद्ध आहे; यावरून अन्ननिर्मितीच्या प्रक्रियांत काळजी घेणे सूचित होते.
• संदर्भ: लेवीय 19:19.

या सूचना दाखवतात की, आपल्या लोकांनी वेगळे असावे आणि आहाराच्या निवडींतही देवाचा सन्मान करावा, अशी त्याची इच्छा आहे. या नियमांचे पालन करून त्याचे अनुयायी आज्ञापालन आणि त्याच्या आज्ञांच्या पावित्र्याबद्दल आदर दाखवतात.

योहान 14:15	“जर तुम्ही माझ्यावर प्रेम करता, तर माझ्या आज्ञा पाळा.”
मार्क 7:1-23	एके दिवशी काही परुशी आणि नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनी पाहिले की, येशूचे काही शिष्य अशुद्ध, म्हणजे न धुतलेल्या हातांनी अन्न खात होते. (कारण परुशी आणि सर्व यहुदी वडीलधाऱ्यांच्या परंपरेचे पालन करत, काळजीपूर्वक हात धुतल्याशिवाय जेवत नाहीत)…
उत्पत्ति 2:15	प्रभू देवाने मनुष्याला एदेन बागेत ठेवले, यासाठी की त्याने तिची मशागत करावी आणि तिची काळजी घ्यावी.
उत्पत्ति 4:3-5	आबेलनेही अर्पण आणले—त्याच्या कळपातील प्रथम जन्मलेल्या पशूंचे चरबीचे भाग. प्रभूने आबेल आणि त्याच्या अर्पणाकडे कृपादृष्टीने पाहिले…
उत्पत्ति 7:2	प्रत्येक प्रकारच्या शुद्ध पशूंपैकी नर आणि मादी अशा सात जोड्या, आणि प्रत्येक प्रकारच्या अशुद्ध पशूंपैकी एक जोडी आपल्याबरोबर घ्या.
उत्पत्ति 8:20	मग नोहाने प्रभूसाठी एक वेदी बांधली आणि सर्व शुद्ध पशूंपैकी व शुद्ध पक्ष्यांपैकी काही घेऊन तिच्यावर होमार्पणे अर्पण केली.
लेवीय 11:4	उंट रवंथ करतो, तरी त्याचे खूर दुभंगलेले नाहीत; तो तुमच्यासाठी अशुद्ध आहे.
लेवीय 11:7	डुक्कराचे खूर दुभंगलेले आहेत, तरी तो रवंथ करत नाही; तो तुमच्यासाठी अशुद्ध आहे.
लेवीय 11:9-12	पाण्यात राहणाऱ्या सर्व प्राण्यांपैकी ज्यांना पर आणि खवले आहेत, ते तुम्ही खाऊ शकता…
लेवीय 11:13	तुम्ही ज्या पक्ष्यांना तिरस्करणीय मानून खाऊ नयेत, कारण ते तिरस्करणीय आहेत, ते हे: गरुड…
लेवीय 11:14	घार, ससाणा…
लेवीय 11:15	कावळ्याच्या सर्व जाती…
लेवीय 11:16-19	शहामृग, घुबड, समुद्रपक्षी, बहिरी ससाणा…
लेवीय 11:20-23	चार पायांवर चालणारे सर्व उडणारे कीटक तुमच्यासाठी तिरस्करणीय आहेत… मात्र टोळ आणि नाकतोडा यांना अपवाद आहे…
लेवीय 11:29-30	जमिनीवर सरपटणाऱ्या प्राण्यांपैकी हे अशुद्ध आहेत: मुंगूस, उंदीर, पाल…
लेवीय 11:41-42	जमिनीवर सरपटणारा प्रत्येक प्राणी तिरस्करणीय आहे…
लेवीय 11:39-40	तुम्हाला खाण्याची परवानगी असलेला एखादा प्राणी मेला, तर त्याचे शव जो कोणी स्पर्श करील तो संध्याकाळपर्यंत अशुद्ध राहील.
लेवीय 19:19	माझे नियम पाळा: निरनिराळ्या जातींच्या प्राण्यांचा संकर करू नका; आपल्या शेतात दोन प्रकारचे बी पेरू नका…
लेवीय 10:10	पवित्र आणि सामान्य यांच्यात, तसेच अशुद्ध आणि शुद्ध यांच्यात तुम्ही भेद केला पाहिजे.
यशया 65:3-4	असा लोकसमुदाय… जे डुकरांचे मांस खातात आणि ज्यांच्या भांड्यांत अपवित्र मांसाचा रस्सा असतो.
यशया 66:17	जे डुकरांचे मांस, उंदीर आणि इतर अशुद्ध गोष्टी खातात… अशा गोष्टी करणाऱ्यांसह त्यांचाही अंत होईल, असे परमेश्वर घोषित करतो.
लूक 24:41-43	त्यांनी त्याला भाजलेल्या माशाचा एक तुकडा दिला; त्याने तो घेतला आणि त्यांच्या देखत खाल्ला.
मत्तय 26:17-30	शिष्य येशूकडे आले आणि त्यांनी विचारले, “वल्हांडणाचे भोजन करण्यासाठी आम्ही तुमच्यासाठी कुठे तयारी करावी अशी तुमची इच्छा आहे?”… “नगरात एका ठरावीक माणसाकडे जा आणि त्याला सांगा, ‘गुरू म्हणतात: माझी वेळ जवळ आली आहे; मी माझ्या शिष्यांसह तुझ्या घरी वल्हांडण सण पाळणार आहे.’”…
मार्क 7:19	कारण ते हृदयात जात नाही, तर पोटात जाते आणि मग शरीराबाहेर निघून जाते—अशा रीतीने सर्व अन्न शुद्ध होते.
प्रेषितांची कृत्ये 10:14	“असे कधीच होऊ नये, प्रभू!” पेत्र म्हणाला. “मी कधीही अपवित्र किंवा अशुद्ध काहीही खाल्लेले नाही.”
प्रेषितांची कृत्ये 10:28	कोणत्याही माणसाला अपवित्र किंवा अशुद्ध म्हणू नये, हे देवाने मला दाखवले आहे.
प्रेषितांची कृत्ये 10:34-35	देव पक्षपात करत नाही, तर प्रत्येक राष्ट्रातील जो त्याचे भय धरतो आणि जे योग्य आहे ते करतो, त्याचा तो स्वीकार करतो.
प्रेषितांची कृत्ये 15:20	त्यांनी मूर्तींना अर्पण केलेल्या अन्नापासून, लैंगिक अनैतिकतेपासून, गळा आवळून मारलेल्या प्राण्यांच्या मांसापासून आणि रक्तापासून दूर राहावे.
लेवीय 17:10-12	स्थानिक असो वा परदेशी—जो कोणी रक्त खातो, त्या व्यक्तीविरुद्ध मी आपले तोंड करीन आणि तिला तिच्या लोकांतून बहिष्कृत करीन…
प्रेषितांची कृत्ये 15:21	कारण प्रत्येक नगरात मोशेचे नियम सांगितले जातात आणि प्रत्येक शब्बाथ दिवशी सभास्थानांत त्यांचे वाचन होते.
मत्तय 10:22	माझ्या नावामुळे सर्वजण तुमचा द्वेष करतील; पण जो शेवटपर्यंत टिकून राहील त्याचे तारण होईल.
मत्तय 24:2	मी तुम्हांला खरे सांगतो, येथे एकही दगड दुसऱ्या दगडावर राहणार नाही; प्रत्येक दगड खाली पाडला जाईल.
मत्तय 24:14	आणि राज्याची ही सुवार्ता संपूर्ण जगात घोषित केली जाईल…
योहान 15:20	मी तुम्हांला सांगितलेले आठवा: सेवक आपल्या धन्यापेक्षा मोठा नसतो. त्यांनी माझा छळ केला, तर ते तुमचाही छळ करतील.
मत्तय 5:10	नीतिमत्त्वामुळे ज्यांचा छळ होतो ते धन्य, कारण स्वर्गाचे राज्य त्यांचे आहे.
मत्तय 10:5-6	येशूने या बारा जणांना पुढील सूचना देऊन पाठवले: “परराष्ट्रीयांकडे जाऊ नका किंवा शोमरोन्यांच्या कोणत्याही नगरात प्रवेश करू नका. त्याऐवजी इस्राएलच्या घराण्यातील हरवलेल्या मेंढरांकडे जा.”
योहान 4:9	शोमरोनी स्त्री त्याला म्हणाली, “तू यहूदी असून माझ्याकडे—शोमरोनी स्त्रीकडे—पिण्यासाठी पाणी कसे मागतोस?” (कारण यहूदी शोमरोन्यांशी संबंध ठेवत नाहीत.)
मत्तय 19:17	येशूने उत्तर दिले, “चांगल्या गोष्टीविषयी तू मला का विचारतोस? एकच जण चांगला आहे. तुला जीवनात प्रवेश करायचा असेल, तर आज्ञा पाळ.”
लूक 11:28	तो म्हणाला, “त्यापेक्षा देवाचे वचन ऐकून पाळणारे धन्य!”
यशया 40:3	एक हाक मारणाऱ्याचा आवाज: “रानात परमेश्वराचा मार्ग तयार करा; वाळवंटात आपल्या देवासाठी सरळ महामार्ग करा!”
मलाखी 4:5-6	पाहा, परमेश्वराचा महान आणि भयानक दिवस येण्यापूर्वी मी तुमच्याकडे एलीया संदेष्ट्याला पाठवीन… तो वडिलांची हृदये त्यांच्या मुलांकडे आणि मुलांची हृदये त्यांच्या वडिलांकडे वळवील…
मत्तय 11:14	आणि तुम्ही हे स्वीकारण्यास तयार असाल, तर येणारा एलिया तोच आहे.
स्तोत्रसंहिता 41:9	माझा जिवलग मित्र, ज्याच्यावर मी विश्वास ठेवला, माझी भाकर खाणारा तोही माझ्याविरुद्ध झाला आहे.
स्तोत्रसंहिता 69:25	त्यांची वस्ती उजाड होवो; त्यांच्या तंबूंमध्ये राहणारा कोणीही उरू नये.
यशया 53:9	त्याला दुष्टांबरोबर कबर देण्यात आली, आणि मृत्यूच्या वेळी श्रीमंतांबरोबर ठेवण्यात आले; तरी त्याने कोणताही अत्याचार केला नव्हता आणि त्याच्या मुखात कपट नव्हते.
निर्गम 22:31	तुम्ही माझे पवित्र लोक असाल. म्हणून वन्य पशूंनी फाडलेल्या जनावराचे मांस खाऊ नका; ते कुत्र्यांना टाका.