हे पृष्ठ चौथ्या आज्ञेवरील मालिकेचा भाग आहे: शब्बाथ:
- परिशिष्ट 5a: शब्बाथ आणि चर्चला जाण्याचा दिवस—या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत
- परिशिष्ट 5b: आधुनिक काळात शब्बाथ कसा पाळावा
- परिशिष्ट 5c: दैनंदिन जीवनात शब्बाथाची तत्त्वे लागू करणे
- परिशिष्ट 5d: शब्बाथाच्या दिवशीचे अन्न—व्यावहारिक मार्गदर्शन
- परिशिष्ट 5e: शब्बाथाच्या दिवशी प्रवास (सध्याचे पृष्ठ).
- परिशिष्ट 5f: शब्बाथाच्या दिवशी तंत्रज्ञान आणि मनोरंजन
- परिशिष्ट 5g: काम आणि शब्बाथ—वास्तविक जीवनातील आव्हानांना सामोरे जाणे
मागील लेखात आपण शब्बाथाच्या दिवशीच्या अन्नाविषयी पाहिले—अन्नाची तयारी, नियोजन आणि आवश्यकतेचा नियम यांमुळे तणावाचे संभाव्य कारण शांततेच्या काळात कसे बदलू शकते, हे समजून घेतले. आता आधुनिक जीवनातील अशाच तत्त्वांची तातडीने गरज असलेल्या दुसऱ्या क्षेत्राकडे वळूया: प्रवास. आजच्या जगात कार, बस, विमाने आणि राइड-शेअरिंग ॲप्समुळे प्रवास सोपा आणि सोयीचा झाला आहे. तरीही, चौथी आज्ञा आपल्याला थांबण्यास, नियोजन करण्यास आणि नेहमीच्या कामापासून विश्रांती घेण्यास सांगते. प्रवासाला हे कसे लागू होते, हे समजून घेतल्यास विश्वासणारे अनावश्यक काम टाळू शकतात, त्या दिवसाचे पावित्र्य जपू शकतात आणि त्याच्या खऱ्या विश्रांतीच्या भावनेत टिकून राहू शकतात.
प्रवासाचे महत्त्व
प्रवासाचा प्रश्न नवा नाही. प्राचीन काळी प्रवास कामाशी निगडित असे—मालाची वाहतूक करणे, जनावरांची देखभाल करणे किंवा बाजारात जाणे. रब्बी यहुदी धर्मात शब्बाथाच्या दिवशी प्रवासाच्या अंतरासंबंधी तपशीलवार नियम विकसित झाले. त्यामुळेच इतिहासात अनेक नियम पाळणारे यहुदी सभास्थानांजवळ राहत असत, जेणेकरून ते चालत उपासनेसाठी जाऊ शकतील. आज ख्रिस्ती लोकांनाही शब्बाथाच्या दिवशी चर्चला जाणे, नातेवाइकांना भेटणे, बायबल अभ्यासाला उपस्थित राहणे किंवा रुग्णालयात अथवा तुरुंगात भेट देण्यासारखी दयेची कामे करणे यांविषयी असेच प्रश्न पडतात. तयारी आणि गरज यांची बायबलमधील तत्त्वे प्रवासाला कशी लागू होतात, हे समजून घेण्यास हा लेख तुम्हाला मदत करेल, जेणेकरून शब्बाथाच्या दिवशी कधी आणि कसा प्रवास करायचा याविषयी तुम्ही सुज्ञपणे आणि विश्वासाने निर्णय घेऊ शकाल.
शब्बाथ आणि चर्चला उपस्थित राहणे
विश्वासणारे शब्बाथाच्या दिवशी प्रवास करतात, त्यामागील सर्वांत सामान्य कारणांपैकी एक म्हणजे चर्चच्या उपासनेला उपस्थित राहणे. हे समजण्यासारखे आहे—उपासना आणि अभ्यासासाठी इतर विश्वासणाऱ्यांसोबत एकत्र येणे प्रेरणादायी ठरू शकते. तरीही, या मालिकेतील लेख ५A मध्ये आपण आधीच स्पष्ट केलेली गोष्ट लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे: शब्बाथाच्या दिवशी चर्चला जाणे हा चौथ्या आज्ञेचा भाग नाही (लेख वाचा). आज्ञा अशी आहे की कामापासून थांबावे, दिवस पवित्र मानावा आणि विश्रांती घ्यावी. शब्बाथाच्या दिवशी “तुम्ही उपासनेसाठी जमलेच पाहिजे” किंवा “तुम्ही उपासनेसाठी एका ठरावीक ठिकाणी गेलेच पाहिजे” असे मजकुरात कुठेही म्हटलेले नाही.
येशू स्वतः शब्बाथाच्या दिवशी सभास्थानात जात असे (लूक ४:१६), पण त्याने आपल्या अनुयायांसाठी हे कधीही बंधनकारक असल्याचे शिकवले नाही. त्याच्या उदाहरणावरून एकत्र जमण्याची परवानगी आहे आणि ते लाभदायक ठरू शकते, हे दिसते; पण त्यावरून एखादा नियम किंवा विधी स्थापित होत नाही. शब्बाथ मनुष्यासाठी करण्यात आला, मनुष्य शब्बाथासाठी नाही (मार्क २:२७), आणि त्याचा गाभा म्हणजे विश्रांती आणि पावित्र्य—प्रवास किंवा एखाद्या संस्थेत उपस्थित राहणे नव्हे.
आधुनिक ख्रिस्ती लोकांसाठी याचा अर्थ असा की शब्बाथ पाळणाऱ्या चर्चमध्ये जाणे ऐच्छिक आहे, बंधनकारक नाही. सातव्या दिवशी इतर विश्वासणाऱ्यांना भेटण्यात तुम्हाला आनंद आणि आध्यात्मिक वाढ अनुभवायला मिळत असेल, तर तसे करण्यास तुम्ही मोकळे आहात. चर्चपर्यंतचा प्रवास तणाव निर्माण करत असेल, विश्रांतीचा क्रम बिघडवत असेल किंवा दर आठवड्याला लांब अंतर गाडी चालवण्यास भाग पाडत असेल, तर घरी राहून शास्त्रवचनांचा अभ्यास करणे, प्रार्थना करणे आणि कुटुंबासोबत दिवस घालवणे यासाठीही तुम्ही तितकेच मोकळे आहात. तुम्ही जपत असलेली विश्रांती आणि पावित्र्य यांनाच बाधा आणणारी चर्चची यात्रा आपोआप होणारी दिनचर्या बनू न देणे, हे महत्त्वाचे आहे.
शक्य असेल तेव्हा आधीच नियोजन करा, जेणेकरून तुम्ही उपासनेला गेलात तर प्रवास आणि तयारी कमीत कमी लागेल. यासाठी घराजवळील स्थानिक विश्वासणाऱ्यांच्या समूहात सहभागी होणे, घरी बायबल अभ्यास आयोजित करणे किंवा शब्बाथाव्यतिरिक्त इतर वेळी विश्वासणाऱ्यांशी संपर्क साधणे शक्य आहे. परंपरा किंवा अपेक्षांऐवजी पावित्र्य आणि विश्रांती यांवर लक्ष केंद्रित करून, तुम्ही शब्बाथ पाळण्याची तुमची पद्धत मानवनिर्मित आवश्यकतांऐवजी देवाच्या आज्ञेशी सुसंगत ठेवता.
प्रवासाविषयी सर्वसाधारण मार्गदर्शन
तयारीचा दिवस आणि आवश्यकतेचा नियम ही तत्त्वे प्रवासालाही थेट लागू होतात. सर्वसाधारणपणे, शब्बाथाच्या दिवशीचा प्रवास टाळावा किंवा कमीत कमी ठेवावा, विशेषतः लांब अंतराचा प्रवास. चौथी आज्ञा आपल्याला नेहमीच्या कामापासून थांबण्यास आणि आपल्या प्रभावाखाली असलेल्यांनाही तसे करू देण्यास सांगते. प्रत्येक शब्बाथाला लांबचा प्रवास करण्याची सवय लावल्यास देवाचा विश्रांतीचा दिवस तणाव, थकवा आणि प्रवासाच्या नियोजनाचा आणखी एक दिवस बनण्याचा धोका असतो.
लांब अंतराचा प्रवास करताना, शब्बाथ सुरू होण्यापूर्वी प्रवास पूर्ण होईल आणि तो संपल्यानंतरच परतीचा प्रवास होईल, असे नियोजन करा. उदाहरणार्थ, दूर राहणाऱ्या नातेवाइकांना भेटायला जात असाल, तर शुक्रवारी सूर्यास्तापूर्वी पोहोचण्याचा आणि शनिवारी सूर्यास्तानंतर निघण्याचा प्रयत्न करा. त्यामुळे शांत वातावरण निर्माण होते आणि घाईगडबड किंवा शेवटच्या क्षणी करावी लागणारी तयारी टळते. शब्बाथाच्या दिवशी एखाद्या योग्य कारणासाठी प्रवास करावा लागेल हे माहीत असल्यास, वाहनाची आधीच तयारी करा—इंधन भरा, देखभालीची कामे करा आणि मार्गाचे नियोजन आधीच करा.
त्याच वेळी, शास्त्रवचनांवरून शब्बाथाच्या दिवशी दयेची कामे करण्यास परवानगी आहे हे दिसते (मत्तय १२:११-१२). रुग्णालयातील एखाद्याला भेट देणे, आजारी व्यक्तीचे सांत्वन करणे किंवा तुरुंगातील बंदिवानांची सेवा करणे यासाठी प्रवास करावा लागू शकतो. अशा वेळी प्रवास शक्य तितका साधा ठेवा, त्याचे सामाजिक सहलीत रूपांतर होऊ देऊ नका आणि शब्बाथाच्या पवित्र वेळेचे भान ठेवा. प्रवासाला नेहमीचा नियम न मानता अपवाद मानल्याने, तुम्ही शब्बाथाचे पावित्र्य आणि विश्रांती टिकवून ठेवता.
खाजगी वाहने आणि सार्वजनिक वाहतूक
खाजगी वाहन चालवणे
शब्बाथाच्या दिवशी स्वतःची कार किंवा मोटारसायकल वापरणे मुळात निषिद्ध नाही. खरं तर, नातेवाइकांना भेटण्यासाठी, बायबल अभ्यासाला जाण्यासाठी किंवा दयेची कामे करण्यासाठी छोट्या प्रवासाकरिता ते आवश्यक ठरू शकते. तथापि, याबाबत सावधगिरी बाळगली पाहिजे. वाहन चालवताना नेहमी बिघाड किंवा अपघात होण्याचा धोका असतो; त्यामुळे तुम्हाला किंवा इतरांना टाळता आले असते असे काम करावे लागू शकते. शिवाय, इंधन भरणे, देखभाल करणे आणि लांबचा प्रवास करणे यांमुळे आठवड्यातील कामासारखा ताण आणि कष्ट वाढतात. शक्य असेल तेव्हा खाजगी वाहनाने शब्बाथाच्या दिवशीचा प्रवास कमी अंतराचा ठेवा, गाडीची आधीच तयारी करा (इंधन आणि देखभाल) आणि पवित्र वेळेत कमीत कमी व्यत्यय येईल असे मार्ग ठरवा.
टॅक्सी आणि राइड-शेअर सेवा
याउलट, Uber, Lyft आणि टॅक्सीसारख्या सेवांचा वापर केल्यास शब्बाथाच्या दिवशी खास तुमच्यासाठी काम करण्याकरिता दुसऱ्या व्यक्तीला कामावर ठेवले जाते. हे तुमच्या वतीने इतरांकडून काम करून घेण्यास मनाई करणाऱ्या चौथ्या आज्ञेचे उल्लंघन आहे (निर्गम २०:१०). हे अन्न घरपोच आणण्याच्या सेवांचा वापर करण्यासारखेच आहे. अगदी किरकोळ किंवा क्वचित केलेला भोग वाटला, तरी तो शब्बाथाच्या उद्देशाला बाधा आणतो आणि तुमच्या विश्वासाविषयी संभ्रम निर्माण करतो. पवित्र वेळेत तुमच्यासाठी दुसऱ्या व्यक्तीला कामाला लावण्याची गरज पडू नये, यासाठी आधीच नियोजन करणे, हा बायबलमध्ये सातत्याने दिसणारा नमुना आहे.
सार्वजनिक वाहतूक
बस, रेल्वे आणि फेरी या टॅक्सी व राइड-शेअर सेवांपेक्षा वेगळ्या आहेत, कारण त्या तुमच्या वापरावर अवलंबून नसून ठरलेल्या वेळापत्रकानुसार चालतात. त्यामुळे शब्बाथाच्या दिवशी सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करणे अनुमत असू शकते; विशेषतः त्यामुळे वाहन न चालवता विश्वासणाऱ्यांच्या सभेला उपस्थित राहता येत असेल किंवा दयेचे एखादे काम करता येत असेल. शक्य असेल तेव्हा शब्बाथाच्या दिवशी पैशांचा व्यवहार टाळण्यासाठी तिकिटे किंवा पास आधीच खरेदी करा. प्रवास साधा ठेवा, अनावश्यक थांबे टाळा आणि दिवसाचे पावित्र्य जपण्यासाठी प्रवासादरम्यान आदरयुक्त मनोवृत्ती ठेवा.