हे पृष्ठ देवाच्या त्या नियमांचा अभ्यास करणाऱ्या लेखमालेचा भाग आहे, ज्यांचे पालन जेरुसलेममध्ये मंदिर अस्तित्वात असतानाच करता येत होते.
- परिशिष्ट 8a: मंदिराची आवश्यकता असलेले देवाचे नियम
- परिशिष्ट 8b: यज्ञ — आज ते का अर्पण करता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8c: बायबलमधील सण — आज त्यांपैकी एकही का पाळता येत नाही (हे पृष्ठ).
- परिशिष्ट 8d: शुद्धीकरणाचे नियम — मंदिराशिवाय ते का पाळता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8e: दशमांश आणि प्रथमफळे — आज ते का अर्पण करता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8f: प्रभुभोजन विधी — येशूचे शेवटचे भोजन वल्हांडणाचे होते
- परिशिष्ट 8g: नाजीर आणि नवसाचे नियम — आज ते का पाळता येत नाहीत
- परिशिष्ट 8h: मंदिराशी संबंधित अंशतः आणि प्रतीकात्मक आज्ञापालन
- परिशिष्ट 8i: क्रूस आणि मंदिर
पवित्र सण — नियमशास्त्राने प्रत्यक्षात काय आज्ञा दिली
वार्षिक सण म्हणजे केवळ उत्सव किंवा सांस्कृतिक मेळावे नव्हते. ते पवित्र सभांचे प्रसंग होते आणि त्यांच्याशी अर्पणे, यज्ञ, प्रथमफळे, दशमांश आणि शुद्धीकरणाच्या आवश्यकता जोडलेल्या होत्या; देवाने त्या निवडलेल्या मंदिराशी थेट निगडित केल्या होत्या (अनुवाद १२:५-६, १२:११; १६:२, १६:५-६). प्रत्येक मोठ्या सणासाठी — वल्हांडण, बेखमीर भाकरींचा सण, सप्ताहांचा सण, कर्ण्यांचा सण, प्रायश्चित्ताचा दिवस आणि मंडपांचा सण — उपासकाने प्रभूसमोर त्याने निवडलेल्या ठिकाणी उपस्थित राहणे आवश्यक होते; लोकांना आवडेल त्या कोणत्याही ठिकाणी नव्हे (अनुवाद १६:१६-१७).
- वल्हांडणासाठी पवित्रस्थानात अर्पण केलेले कोकरू आवश्यक होते (अनुवाद १६:५-६).
- बेखमीर भाकरींच्या सणासाठी दररोज अग्नीने केलेली अर्पणे आवश्यक होती (गणना २८:१७-१९).
- सप्ताहांच्या सणासाठी प्रथमफळांची अर्पणे आवश्यक होती (अनुवाद २६:१-२, २६:९-१०).
- कर्ण्यांच्या सणासाठी “अग्नीने केलेले” यज्ञ आवश्यक होते (गणना २९:१-६).
- प्रायश्चित्ताच्या दिवसासाठी परमपवित्रस्थानातील याजकीय विधी आवश्यक होते (लेवीय १६:२-३४).
- मंडपांच्या सणासाठी दररोजचे यज्ञ आवश्यक होते (गणना २९:१२-३८).
- आठव्या दिवसाच्या सभेसाठी त्याच सणचक्राचा भाग म्हणून अतिरिक्त अर्पणे आवश्यक होती (गणना २९:३५-३८).
देवाने या सणांचे अतिशय नेमके वर्णन केले आणि ते त्याने नेमून दिलेले काळ होते, हे वारंवार अधोरेखित केले; त्याने आज्ञा दिल्याप्रमाणेच ते पाळायचे होते (लेवीय २३:१-२, २३:३७-३८). या पालनातील कोणताही भाग वैयक्तिक अर्थ लावणे, स्थानिक प्रथा किंवा प्रतीकात्मक बदल यांवर सोडलेला नव्हता. ठिकाण, यज्ञ, याजक आणि अर्पणे हे सर्व आज्ञेचा भाग होते.
पूर्वी इस्राएलने या आज्ञांचे पालन कसे केले
मंदिर उभे असताना इस्राएलने देवाने सांगितल्याप्रमाणेच सण पाळले. नेमून दिलेल्या सणकाळी लोक जेरुसलेमला जात (अनुवाद १६:१६-१७; लूक २:४१-४२). ते आपली यज्ञार्पणे याजकांकडे आणत आणि याजक ती वेदीवर अर्पण करत. देवाने पवित्र केलेल्या ठिकाणी ते प्रभूसमोर आनंद करत (अनुवाद १६:११; नहेम्या ८:१४-१८). सर्व राष्ट्रीय सणांमध्ये सर्वांत प्राचीन असलेला वल्हांडणसुद्धा, देवाने मध्यवर्ती पवित्रस्थान स्थापित केल्यानंतर घरांत पाळता येत नव्हता. तो केवळ प्रभूने आपले नाव ठेवण्यासाठी निवडलेल्या ठिकाणीच पाळता येत होता (अनुवाद १६:५-६).
इस्राएलने सण अयोग्य रीतीने पाळण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा काय घडले, हेही पवित्र शास्त्र दाखवते. यराबामाने पर्यायी सणाचे दिवस आणि ठिकाणे निर्माण केली, तेव्हा देवाने त्याची संपूर्ण व्यवस्था पाप ठरवून धिक्कारली (१ राजे १२:३१-३३). लोकांनी मंदिराकडे दुर्लक्ष केले किंवा अशुद्धता राहू दिली, तेव्हा सणसुद्धा देवाला मान्य नव्हते (२ इतिहास ३०:१८-२०; यशया १:११-१५). यात एकच गोष्ट सातत्याने दिसते: आज्ञापालनासाठी मंदिर आवश्यक होते; मंदिराशिवाय आज्ञापालन शक्य नव्हते.
आज या सणांच्या आज्ञांचे पालन का करता येत नाही
मंदिराचा नाश झाल्यानंतर सणांसाठी आज्ञा दिलेली व्यवस्था अस्तित्वात राहिली नाही. सण स्वतः नाहीसे झाले असे नव्हे — नियमशास्त्र बदलत नाही — तर आवश्यक घटक नाहीसे झाले:
- मंदिर नाही
- वेदी नाही
- लेवीय याजकपद नाही
- यज्ञार्पणाची व्यवस्था नाही
- प्रथमफळे अर्पण करण्यासाठी आज्ञा दिलेले ठिकाण नाही
- वल्हांडणाचे कोकरू अर्पण करण्याची क्षमता नाही
- प्रायश्चित्ताच्या दिवसासाठी परमपवित्रस्थान नाही
- मंडपांच्या सणादरम्यान दररोजचे यज्ञ नाहीत
देवाने सण पाळण्यासाठी हे घटक आवश्यक ठरवले आणि त्यांची जागा दुसऱ्या गोष्टींनी घेता येत नाही, त्यांच्यात बदल करता येत नाही किंवा त्यांचे प्रतीकात्मक रूप करता येत नाही; म्हणून आता खरे आज्ञापालन अशक्य आहे. मोशेने बजावल्याप्रमाणे, इस्राएलला वल्हांडणाचा यज्ञ “परमेश्वर तुमचा देव तुम्हाला देईल अशा कोणत्याही नगरात” अर्पण करण्याची परवानगी नव्हती; तो केवळ “परमेश्वर निवडील त्या ठिकाणी” अर्पण करायचा होता (अनुवाद १६:५-६). ते ठिकाण आता अस्तित्वात नाही.
नियमशास्त्र अजूनही आहे. सण अजूनही आहेत. परंतु आज्ञापालनाची साधने नाहीशी झाली आहेत — देवाने स्वतः ती काढून घेतली आहेत (विलापगीत २:६-७).
प्रतीकात्मक किंवा स्वतः बनवलेल्या सणपालनाची चूक
आज अनेकजण प्रतीकात्मक पुनरावृत्ती, मंडळीतील मेळावे किंवा बायबलमधील आज्ञांच्या सोप्या केलेल्या आवृत्त्यांद्वारे “सणांचा मान राखण्याचा” प्रयत्न करतात:
- कोकरू नसताना वल्हांडणाचे सेडर भोजन आयोजित करणे
- यज्ञांशिवाय “मंडपांचा सण” आयोजित करणे
- याजकाकडे नेलेली प्रथमफळे नसताना “शावुओत” साजरा करणे
- तोरा या नियमशास्त्रात कधीही आज्ञा न केलेल्या “नवचंद्र सभांचे” आयोजन करणे
- त्याऐवजी “सरावाचे सण” किंवा “भविष्यसूचक सण” बनवणे
यांपैकी कोणतीही प्रथा पवित्र शास्त्रात कुठेही आढळत नाही.
मोशे, दावीद, एज्रा, येशू किंवा प्रेषित यांपैकी कोणीही या प्रथा पाळल्या नाहीत.
देवाने दिलेल्या आज्ञांशी यांपैकी एकही प्रथा जुळत नाही.
देव प्रतीकात्मक अर्पणे स्वीकारत नाही (लेवीय १०:१-३).
देव “कोठेही” केलेली उपासना स्वीकारत नाही (अनुवाद १२:१३-१४).
मानवी कल्पनेतून निर्माण केलेले विधी देव स्वीकारत नाही (अनुवाद ४:२).
यज्ञांशिवायचा सण हा बायबलमधील सण नाही.
मंदिरात अर्पण केलेल्या कोकरूशिवायचे वल्हांडण हे वल्हांडण नाही.
याजकीय सेवेशिवायचा “प्रायश्चित्ताचा दिवस” म्हणजे आज्ञापालन नव्हे.
मंदिराशिवाय या नियमांचे अनुकरण करणे म्हणजे विश्वासूपणा नव्हे — तो उद्धटपणा आहे.
सण केवळ देव पुनर्स्थापित करू शकतो अशा मंदिराची वाट पाहत आहेत
तोरामध्ये या सणांना “तुमच्या पिढ्यान्पिढ्या कायमचे विधी” म्हटले आहे (लेवीय २३:१४, २३:२१, २३:३१, २३:४१). पवित्र शास्त्रातील — नियमशास्त्र, संदेष्टे किंवा शुभवर्तमानांतील — कोणतीही गोष्ट या वर्णनाला रद्द करत नाही. येशूने स्वतः पुष्टी केली की आकाश आणि पृथ्वी नाहीशी होईपर्यंत नियमशास्त्रातील अगदी लहान अक्षरही नाहीसे होणार नाही (मत्तय ५:१७-१८). आकाश आणि पृथ्वी अजूनही आहेत; म्हणून सणही कायम आहेत.
पण आज त्यांचे पालन करता येत नाही, कारण देवाने काढून घेतले आहेत:
- ते ठिकाण
- ती वेदी
- ते याजकपद
- सणांचे स्वरूप ठरवणारी यज्ञार्पणाची व्यवस्था
म्हणून देवाने काढून घेतलेल्या गोष्टी तो पुनर्स्थापित करेपर्यंत, या आज्ञांची परिपूर्णता मान्य करून आपण त्यांचा मान राखतो — प्रतीकात्मक पर्याय बनवून नव्हे. विश्वासूपणा म्हणजे देवाच्या योजनेचा आदर करणे; तिच्यात बदल करणे नव्हे.