हे पृष्ठ चौथ्या आज्ञेविषयीच्या मालिकेचा भाग आहे: शब्बाथ:

1. परिशिष्ट 5a: शब्बाथ आणि चर्चला जाण्याचा दिवस—या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत
2. परिशिष्ट 5b: आधुनिक काळात शब्बाथ कसा पाळावा
3. परिशिष्ट 5c: दैनंदिन जीवनात शब्बाथची तत्त्वे लागू करणे
4. परिशिष्ट 5d: शब्बाथच्या दिवशीचे अन्न — व्यावहारिक मार्गदर्शन
5. परिशिष्ट 5e: शब्बाथच्या दिवशी प्रवास
6. परिशिष्ट 5f: शब्बाथच्या दिवशी तंत्रज्ञान आणि मनोरंजन (सध्याचे पृष्ठ).
7. परिशिष्ट 5g: काम आणि शब्बाथ — वास्तविक जीवनातील आव्हानांना सामोरे जाणे

तंत्रज्ञान आणि मनोरंजन का महत्त्वाचे आहेत

शब्बाथच्या दिवशी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचा प्रश्न प्रामुख्याने मनोरंजनाशी संबंधित आहे. एखादी व्यक्ती शब्बाथ पाळू लागते, तेव्हा तिच्यासमोर येणाऱ्या पहिल्या आव्हानांपैकी एक म्हणजे नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध होणारा हा सगळा मोकळा वेळ कसा घालवायचा हे ठरवणे. शब्बाथ पाळणाऱ्या चर्चमध्ये किंवा गटांमध्ये जाणारे लोक त्या वेळेचा काही भाग आयोजित उपक्रमांमध्ये घालवू शकतात; पण त्यांनाही अखेरीस असे क्षण अनुभवावे लागतात, जेव्हा “करायला काहीच नाही” असे वाटते. हे विशेषतः मुलांच्या, किशोरवयीनांच्या आणि तरुण प्रौढांच्या बाबतीत खरे आहे; पण वयस्क प्रौढांनाही वेळेच्या या नव्या लयीत जुळवून घेणे कठीण जाऊ शकते.

आजकाल सतत संपर्कात राहण्याचा असलेला दबाव हे तंत्रज्ञान आव्हानात्मक ठरण्याचे आणखी एक कारण आहे. बातम्या, संदेश आणि अद्ययावत माहितीचा अखंड ओघ ही अलीकडचीच घटना आहे; इंटरनेट आणि वैयक्तिक उपकरणांचा वाढता प्रसार यामुळे ती शक्य झाली आहे. ही सवय मोडण्यासाठी इच्छाशक्ती आणि प्रयत्नांची गरज असते. पण तसे करण्याची उत्तम संधी शब्बाथ देतो—डिजिटल व्यत्ययांपासून दूर होऊन निर्माणकर्त्याशी पुन्हा जोडले जाण्याचे हे साप्ताहिक निमंत्रण आहे.

हे तत्त्व केवळ शब्बाथपुरते मर्यादित नाही; देवाच्या प्रत्येक लेकराने सतत संपर्कात राहण्याच्या आणि लक्ष विचलित होण्याच्या सापळ्याबाबत दररोज जागरूक असले पाहिजे. देवाचे आणि त्याच्या नियमशास्त्राचे रात्रंदिवस मनन करण्याचे उत्तेजन स्तोत्रसंहितेत भरपूर आहे (स्तोत्रसंहिता १:२; स्तोत्रसंहिता ९२:२; स्तोत्रसंहिता ११९:९७-९९; स्तोत्रसंहिता ११९:१४८); असे करणाऱ्यांना आनंद, स्थैर्य आणि सार्वकालिक जीवन मिळेल असे अभिवचनही त्यात आहे. सातव्या दिवशीचा फरक असा की देवाने स्वतः विसावा घेतला आणि आपल्याला त्याचे अनुकरण करण्याची आज्ञा दिली (निर्गम २०:११)—म्हणून प्रत्येक आठवड्यातील हा एक दिवस असा आहे, जेव्हा धर्मनिरपेक्ष जगापासून दूर होणे केवळ हितकारकच नाही, तर देवाने नेमून दिलेले आहे.

खेळ आणि धर्मनिरपेक्ष मनोरंजन पाहणे

शब्बाथ हा पवित्र वेळ म्हणून वेगळा ठेवलेला आहे, आणि आपली मने त्या पवित्रतेचे प्रतिबिंब दाखवणाऱ्या गोष्टींनी भरलेली असली पाहिजेत. या कारणास्तव शब्बाथच्या दिवशी खेळ, धर्मनिरपेक्ष चित्रपट किंवा मनोरंजनाच्या मालिका पाहू नयेत. अशा आशयाचा या दिवसाने द्यायच्या आध्यात्मिक लाभाशी काहीही संबंध नाही. पवित्र शास्त्र आपल्याला सांगते, “तुम्ही पवित्र व्हा, कारण मी पवित्र आहे” (लेवीय ११:४४-४५; १ पेत्र १:१६ मध्येही याचाच प्रतिध्वनी आहे); यातून आपल्याला स्मरण करून दिले जाते की पवित्रतेमध्ये सामान्य गोष्टींपासून वेगळे राहणे समाविष्ट आहे. शब्बाथ हा जगातील व्यत्ययांकडून आपले लक्ष वळवून, त्याऐवजी उपासना, विसावा, उन्नती देणारे संभाषण आणि आत्म्याला ताजेतवाने करणाऱ्या व देवाचा सन्मान करणाऱ्या कृतींनी ते भरून घेण्याची साप्ताहिक संधी देतो.

शब्बाथच्या दिवशी खेळ आणि व्यायाम करणे

जसे धर्मनिरपेक्ष खेळ पाहिल्याने आपले लक्ष स्पर्धा आणि मनोरंजनाकडे वळते, तसेच शब्बाथच्या दिवशी खेळ किंवा व्यायामाच्या दिनक्रमात प्रत्यक्ष सहभागी झाल्यानेही लक्ष विश्रांती आणि पवित्रतेपासून दूर जाते. व्यायामशाळेत जाणे, क्रीडा उद्दिष्टांसाठी सराव करणे किंवा खेळ खेळणे या गोष्टी आपल्या श्रमाच्या आणि स्वतःमध्ये सुधारणा करण्याच्या नेहमीच्या आठवड्याच्या दिनक्रमाचा भाग आहेत. खरे तर, शारीरिक व्यायामाचे स्वरूपच श्रम थांबवण्याच्या आणि खऱ्या विश्रांतीचा स्वीकार करण्याच्या शब्बाथच्या आवाहनाशी विसंगत आहे. आपण देवामध्ये ताजेतवाने होऊ शकावे म्हणून शब्बाथ आपल्याला कामगिरी आणि शिस्त यांसाठी स्वतःहून आखलेल्या प्रयत्नांनाही बाजूला ठेवण्याचे निमंत्रण देतो. व्यायाम, सराव किंवा सामने यांपासून दूर राहून आपण या दिवसाचा पवित्र म्हणून सन्मान करतो आणि आध्यात्मिक नवीकरणासाठी अवकाश निर्माण करतो.

शब्बाथला साजेशा शारीरिक कृती

याचा अर्थ शब्बाथचा दिवस घरात किंवा निष्क्रिय राहूनच घालवला पाहिजे असा नाही. निवांत, शांतपणे बाहेर फेरफटका मारणे, घाई न करता निसर्गात वेळ घालवणे किंवा मुलांबरोबर हलकेफुलके खेळणे हा या दिवसाचा सन्मान करण्याचा सुंदर मार्ग ठरू शकतो. स्पर्धा करण्याऐवजी ताजेतवाने करणाऱ्या, लक्ष विचलित करण्याऐवजी नातेसंबंध दृढ करणाऱ्या आणि मानवी कर्तृत्वाऐवजी देवाच्या सृष्टीकडे आपले लक्ष वळवणाऱ्या कृती शब्बाथच्या विश्रांती आणि पवित्रतेच्या भावनेशी सुसंगत आहेत.

तंत्रज्ञानासाठी शब्बाथच्या दिवशीच्या चांगल्या पद्धती

• आदर्शतः, शब्बाथच्या काळात धर्मनिरपेक्ष जगाशी असलेला सर्व अनावश्यक संपर्क थांबवला पाहिजे. याचा अर्थ आपण कठोर किंवा आनंदहीन होतो असा नाही; तर दिवस पवित्र मानून डिजिटल गोंगाटापासून जाणीवपूर्वक दूर होतो.
• मुलांनी शब्बाथचे तास घालवण्यासाठी इंटरनेटशी जोडलेल्या उपकरणांवर अवलंबून राहू नये. त्याऐवजी शारीरिक कृती, पुस्तके किंवा पवित्र व उन्नती देणाऱ्या आशयाचे माध्यम यांना प्रोत्साहन द्या. याच ठिकाणी विश्वासणाऱ्यांचा समुदाय विशेष उपयोगी ठरतो, कारण त्यामुळे मुलांना खेळण्यासाठी इतर मुले आणि एकत्र वाटून घेण्यासाठी आरोग्यदायी उपक्रम मिळतात.
• तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत शब्बाथ आणि इतर दिवस यांतील फरक समजण्याइतके किशोरवयीनांनी परिपक्व असले पाहिजे. पालक आधीच उपक्रमांची तयारी करून आणि या मर्यादांमागचे “कारण” समजावून सांगून त्यांना मार्गदर्शन करू शकतात.
• शब्बाथच्या दिवशी बातम्या आणि धर्मनिरपेक्ष अद्ययावत माहितीकडे जाणे बंद केले पाहिजे. बातम्यांची शीर्षके तपासणे किंवा समाजमाध्यमांवर सतत स्क्रोल करणे यामुळे मन पटकन आठवड्याच्या दिवसांतील चिंतांकडे परत जाऊ शकते आणि विश्रांती व पवित्रतेचे वातावरण भंग होऊ शकते.
• आधीच तयारी करा: आवश्यक साहित्य डाउनलोड करा, बायबल-अभ्यास मार्गदर्शिका छापून घ्या किंवा सूर्यास्तापूर्वी योग्य आशयाची सामग्री पाहण्यासाठी तयार ठेवा, म्हणजे शब्बाथच्या वेळेत साहित्य मिळवण्यासाठी धावपळ करावी लागणार नाही.
• उपकरणे बाजूला ठेवा: सूचना बंद करा, विमान मोड वापरा किंवा शब्बाथच्या वेळेत लक्ष केंद्रित करण्यातील बदल दर्शवण्यासाठी उपकरणे ठरवून ठेवलेल्या टोपलीत ठेवा.
• तंत्रज्ञानाला दुष्ट ठरवणे हे उद्दिष्ट नाही, तर या विशेष दिवशी त्याचा योग्य वापर करणे हे उद्दिष्ट आहे. आपण यापूर्वी मांडलेला हाच प्रश्न स्वतःला विचारा: “आज हे आवश्यक आहे का?” आणि “यामुळे मला विश्रांती घेण्यास आणि देवाचा सन्मान करण्यास मदत होते का?” कालांतराने या सवयी आचरणात आणल्याने तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला शब्बाथ हा संघर्षाऐवजी आनंदाचा अनुभव येईल.