परिशिष्ट 5c: दैनंदिन जीवनात शब्बाथची तत्त्वे लागू करणे

हा अभ्यास ऑडिओ स्वरूपात ऐका किंवा डाउनलोड करा

00:00

हे पृष्ठ चौथ्या आज्ञेवरील मालिकेचा भाग आहे: शब्बाथ:

तत्त्वांपासून प्रत्यक्ष आचरणाकडे

मागील लेखात आपण शब्बाथ पाळण्याचा पाया—त्याचे पावित्र्य, विश्रांती आणि वेळ—यांचा अभ्यास केला. आता आपण ही तत्त्वे प्रत्यक्ष जीवनात कशी लागू करावीत याकडे वळतो. अनेक विश्वासणाऱ्यांसाठी आव्हान शब्बाथच्या आज्ञेशी सहमत होण्याचे नसून, आधुनिक घरात, कामाच्या ठिकाणी आणि संस्कृतीत ती कशी आचरावी हे जाणून घेण्याचे आहे. शब्बाथ पाळणे शक्य करणाऱ्या दोन मूलभूत सवयींवर प्रकाश टाकून हा लेख त्या प्रवासाची सुरुवात करतो: आधीपासून तयारी करणे आणि कृती करण्यापूर्वी थांबायला शिकणे. या दोन्ही सवयी मिळून बायबलमधील तत्त्वे आणि दैनंदिन आचरण यांमधील दुवा तयार करतात.

तयारीचा दिवस

शब्बाथ ओझे न वाटता आनंदाचा वाटावा यासाठी आधीपासून तयारी करणे हा एक उत्तम मार्ग आहे. पवित्र शास्त्रात सहाव्या दिवसाला “तयारीचा दिवस” (लूक २३:५४) असे म्हटले आहे, कारण देवाच्या लोकांना शब्बाथसाठी सर्व काही तयार असावे म्हणून दुप्पट गोळा करून तयारी करण्याची सूचना दिली होती (निर्गम १६:२२-२३). हिब्रू भाषेत या दिवसाला יוֹם הַהֲכָנָה (योम हाहाखाना) — “तयारीचा दिवस” म्हणतात. हेच तत्त्व आजही लागू आहे: आधी तयारी केल्याने शब्बाथ सुरू झाल्यावर तुम्ही आणि तुमचे कुटुंब अनावश्यक कामापासून मुक्त राहता.

तयारीचे व्यावहारिक मार्ग

ही तयारी साधी आणि लवचीक असू शकते; ती तुमच्या घराच्या दिनक्रमाशी जुळवून घेता येते. उदाहरणार्थ, सूर्यास्तापूर्वी घर—किंवा निदान महत्त्वाच्या खोल्या—स्वच्छ करा, म्हणजे पवित्र वेळेत घरकाम करण्याचा दबाव कोणावरही येणार नाही. कपडे धुणे, बिले भरणे किंवा इतर कामे आधीच उरकून घ्या. जेवणाचे नियोजन करा, म्हणजे शब्बाथच्या दिवशी स्वयंपाकाची धावपळ करावी लागणार नाही. शब्बाथ संपेपर्यंत घाणेरडी भांडी ठेवण्यासाठी एखादा डबा बाजूला ठेवा; किंवा तुमच्याकडे भांडी धुण्याचे यंत्र असल्यास, ते रिकामे असल्याची खात्री करा, म्हणजे भांडी त्यात ठेवता येतील, पण ते चालवावे लागणार नाही. काही कुटुंबे स्वयंपाकघरातील पसारा कमी करण्यासाठी शब्बाथच्या दिवशी एकदाच वापरून फेकून देण्याजोगी भांडी वापरण्याचेही ठरवतात. शक्य तितकी अपूर्ण कामे मागे ठेवून शब्बाथच्या वेळेत प्रवेश करणे, आणि घरातील प्रत्येकासाठी शांतता व विश्रांतीचे वातावरण निर्माण करणे, हे उद्दिष्ट आहे.

गरजेचा नियम

शब्बाथच्या आचरणासाठीची दुसरी व्यावहारिक सवय म्हणजे आपण ज्याला गरजेचा नियम म्हणू. एखादी कृती करावी की नाही याबद्दल—विशेषतः शब्बाथच्या तुमच्या नेहमीच्या दिनक्रमापेक्षा वेगळी गोष्ट असेल तर—शंका वाटल्यास स्वतःला विचारा: “हे आजच करणे आवश्यक आहे का, की शब्बाथ संपेपर्यंत थांबू शकते?” बहुतेक वेळा तुमच्या लक्षात येईल की ते काम थांबू शकते. हा एकच प्रश्न तुमच्या आठवड्याचा वेग कमी करण्यास मदत करतो, सूर्यास्तापूर्वी तयारी करण्यास प्रोत्साहन देतो आणि विश्रांती, पावित्र्य व देवाजवळ येण्यासाठी पवित्र वेळ राखून ठेवतो. त्याच वेळी, काही गोष्टी खरोखरच थांबू शकत नाहीत हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे—दयेची कामे, आणीबाणी आणि कुटुंबातील सदस्यांच्या तातडीच्या गरजा. हा नियम विचारपूर्वक वापरल्याने, शब्बाथला ओझे न बनवता काम थांबवण्याच्या आज्ञेचा तुम्ही मान राखता.

गरजेचा नियम लागू करणे

गरजेचा नियम साधा असला तरी प्रभावी आहे, कारण तो जवळजवळ कोणत्याही परिस्थितीत उपयोगी पडतो. समजा, शब्बाथच्या दिवशी तुम्हाला पत्र किंवा पार्सल मिळाले: बहुतेक वेळा पवित्र वेळ संपेपर्यंत ते न उघडता ठेवता येईल. किंवा एखादी वस्तू फर्निचरखाली सरकून गेल्याचे तुमच्या लक्षात आले—त्यामुळे धोका निर्माण होत नसेल, तर ते काम थांबू शकते. जमिनीवर एखादा डाग आहे? फरशी पुसण्याचे कामही सहसा थांबू शकते. फोनकॉल आणि संदेशांचाही हाच प्रश्न विचारून विचार करता येईल: “हे आज करणे आवश्यक आहे का?” तातडीच्या नसलेल्या चर्चा, भेटी किंवा कामे दुसऱ्या वेळेसाठी पुढे ढकलता येतात. त्यामुळे आठवड्यातील कामांच्या चिंता मनातून बाजूला राहतात आणि देवावर लक्ष केंद्रित करण्यास मदत होते.

याचा अर्थ खऱ्या गरजांकडे दुर्लक्ष करणे असा नाही. एखाद्या गोष्टीमुळे आरोग्य, सुरक्षितता किंवा तुमच्या घरातील लोकांचे हित धोक्यात येत असेल—उदाहरणार्थ, धोकादायकरीत्या सांडलेले काहीतरी स्वच्छ करणे, आजारी मुलाची काळजी घेणे किंवा आणीबाणीला प्रतिसाद देणे—तर कृती करणे योग्य आहे. पण थांबून स्वतःला हा प्रश्न विचारण्याची सवय लावल्याने, खरोखर अत्यावश्यक असलेल्या गोष्टी आणि केवळ सवयीने केल्या जाणाऱ्या गोष्टी यांतील फरक तुम्हाला कळू लागतो. कालांतराने, गरजेचा नियम शब्बाथला कराव्या-करू नयेत अशा गोष्टींच्या यादीऐवजी विचारपूर्वक केलेल्या निवडींच्या लयीत बदलतो; या निवडींमुळे विश्रांती आणि पावित्र्याचे वातावरण निर्माण होते.

मिश्र कुटुंबात शब्बाथ जगणे

अनेक विश्वासणाऱ्यांसाठी सर्वांत मोठ्या आव्हानांपैकी एक म्हणजे शब्बाथ समजून घेणे नव्हे, तर घरातील इतरजण तो पाळत नसताना तो पाळणे हे आहे. शब्बाथ पाळण्याची पार्श्वभूमी नसलेले आमचे बहुतेक वाचक अनेकदा आपल्या कुटुंबात शब्बाथ पाळण्याचा प्रयत्न करणारी एकमेव व्यक्ती असतात. अशा परिस्थितीत, जोडीदार, पालक किंवा घरातील इतर प्रौढ व्यक्तींच्या धारणा समान नसतील, तर तणाव, अपराधीपणा किंवा निराशा वाटणे सहज शक्य आहे.

पहिले तत्त्व म्हणजे जबरदस्ती करण्याऐवजी स्वतःच्या उदाहरणाने पुढाकार घेणे. शब्बाथ ही देणगी आणि चिन्ह आहे, शस्त्र नव्हे. शब्बाथ पाळण्यास तयार नसलेल्या जोडीदाराला किंवा प्रौढ मुलाला तसे करण्यास भाग पाडल्याने मनात कटुता निर्माण होऊ शकते आणि तुमची साक्ष कमकुवत होऊ शकते. त्याऐवजी, त्यातील आनंद आणि शांती स्वतःच्या आचरणातून दाखवा. शब्बाथच्या वेळेत तुम्ही अधिक शांत, आनंदी आणि एकाग्र असल्याचे तुमच्या कुटुंबीयांना दिसल्यास, ते तुमच्या आचरणाचा अधिक आदर करतील आणि कदाचित कालांतराने तुमच्यासोबत सहभागीही होतील.

दुसरे तत्त्व म्हणजे विचारपूर्वक वागणे. शक्य असेल तेथे, शब्बाथ पाळण्यामुळे घरातील इतरांवर अतिरिक्त भार पडणार नाही अशा प्रकारे तुमची तयारी जुळवून घ्या. उदाहरणार्थ, जेवणाचे नियोजन असे करा की शब्बाथमुळे तुमच्या जोडीदारावर किंवा कुटुंबातील इतर सदस्यांवर खाण्याच्या सवयी बदलण्याचा दबाव येणार नाही. तुम्ही स्वतः कोणत्या गोष्टी टाळत आहात हे प्रेमळपणे पण स्पष्टपणे सांगा, आणि त्याच वेळी त्यांच्या काही गरजांनुसार जुळवून घेण्यासही तयार राहा. कुटुंबाच्या सवयींनुसार जुळवून घेण्याची ही तयारी, शब्बाथ पाळण्याच्या प्रवासाच्या सुरुवातीला संघर्ष टाळण्यासाठी विशेष उपयोगी ठरते.

तरीही, अतिशय लवचीक किंवा दुसऱ्यांच्या मर्जीप्रमाणे वागणारे होणार नाही याची काळजी घ्या. घरात शांतता राखणे महत्त्वाचे असले, तरी अतिप्रमाणात तडजोड केल्याने शब्बाथ योग्य रीतीने पाळण्यापासून तुम्ही हळूहळू दूर जाऊ शकता आणि नंतर बदलणे कठीण होईल अशा घरगुती सवयी निर्माण होऊ शकतात. देवाच्या आज्ञेचा मान राखणे आणि कुटुंबीयांशी धीराने वागणे यांत संतुलन साधण्याचा प्रयत्न करा.

शेवटी, तुमच्या घरातील इतरांच्या आवाजाची पातळी, कृती किंवा वेळापत्रक यांवर तुमचे नियंत्रण नसेल; पण तरीही तुम्ही स्वतःचा वेळ पवित्र राखू शकता—फोन बंद करून, काम बाजूला ठेवून आणि तुमची वृत्ती सौम्य व धीराची ठेवून. कालांतराने, तुमच्या जीवनाची लय कोणत्याही युक्तिवादापेक्षा अधिक प्रभावीपणे दाखवेल की शब्बाथ हे बंधन नसून आनंद आहे.

देवाचे नियमशास्त्र