सुंता: जवळजवळ सर्व चर्च ज्या आज्ञेला रद्द झालेली मानतात
देवाच्या सर्व पवित्र आज्ञांमध्ये, जवळजवळ सर्व चर्च चुकीने रद्द झालेली मानतात अशी एकमेव आज्ञा म्हणजे सुंता असे दिसते. हा एकमताचा दृष्टिकोन इतका सर्वत्र पसरलेला आहे की पूर्वी धर्मसिद्धांतांबाबत एकमेकांचे प्रतिस्पर्धी असलेले—उदाहरणार्थ, कॅथलिक चर्च आणि प्रोटेस्टंट पंथ (असेम्ब्ली ऑफ गॉड, सेव्हन्थ-डे अॅडव्हेंटिस्ट, बॅप्टिस्ट, प्रेस्बिटेरियन, मेथोडिस्ट इत्यादी)—तसेच मॉर्मन आणि यहोवाचे साक्षीदार यांसारखे अनेकदा पंथ म्हणून संबोधले जाणारे गटही ही आज्ञा क्रूसावर रद्द झाली, असा दावा करतात.
येशूने तिचे उच्चाटन कधीही शिकवले नाही
ख्रिस्ती लोकांमध्ये हा विश्वास इतका प्रचलित असण्याची दोन मुख्य कारणे आहेत; येशूने असा सिद्धांत कधीही शिकवला नाही आणि पौलासह येशूचे सर्व प्रेषित व शिष्य या आज्ञेचे पालन करत होते, हे वास्तव असूनही असे आहे. देवाने स्वतः ठरवलेल्या या आवश्यकतेतून परराष्ट्रीयांना “मुक्त” करण्यासाठी पुढारी अनेकदा पौलाच्या लिखाणांचा उपयोग करतात.
हे असे केले जाते, तरी जुन्या करारात अशी कोणतीही भविष्यवाणी नाही की मशीहाच्या आगमनानंतर देवाच्या लोकांना—यहुदी असोत किंवा परराष्ट्रीय—या आज्ञेचे पालन करण्यापासून सूट मिळेल. खरे तर, अब्राहामच्या काळापासून पुढे, देवाने तारण्यासाठी वेगळे केलेल्या लोकांपैकी कोणाही पुरुषाला—तो अब्राहामाचा वंशज असो वा नसो—सामील होण्यासाठी सुंता करणे नेहमीच आवश्यक होते.
सार्वकालिक कराराचे चिन्ह म्हणून सुंता
कोणीही पवित्र समुदायाचा (इतर राष्ट्रांपासून वेगळा केलेला समुदाय) भाग म्हणून स्वीकारला जात नसे, जोपर्यंत तो सुंता करून घेत नसे. सुंता हे देव आणि त्याच्या विशेषाधिकारप्राप्त लोकांमधील कराराचे शारीरिक चिन्ह होते.
शिवाय, हा करार एखाद्या विशिष्ट काळापुरता किंवा अब्राहामाच्या जैविक वंशजांपुरता मर्यादित नव्हता; त्यात अधिकृतपणे समुदायात सामील होऊन देवासमोर समान मानले जावे अशी इच्छा असलेल्या सर्व परक्यांचाही समावेश होता. प्रभूने स्पष्टपणे सांगितले: “हे केवळ तुमच्या घरात जन्मलेल्यांसाठीच नव्हे, तर तुम्ही विकत घेतलेल्या परदेशी सेवकांसाठीही खरे आहे. ते तुमच्या घरात जन्मलेले असोत किंवा तुमच्या पैशाने विकत घेतलेले असोत, त्यांची सुंता झालीच पाहिजे. तुमच्या देहातील माझा करार हा सार्वकालिक करार असेल” (उत्पत्ति १७:१२-१३).
परराष्ट्रीय आणि सुंतेची आवश्यकता
प्रभूने वेगळे केलेल्या लोकांमध्ये सामील होण्यासाठी परराष्ट्रीयांना या शारीरिक चिन्हाची खरोखर गरज नसती, तर मशीहाच्या आगमनापूर्वी देवाने सुंता आवश्यक ठरवावी आणि त्यानंतर ती आवश्यक ठरवू नये, याला काहीच कारण उरले नसते.
बदलासाठी भविष्यवाणीचा आधार नाही
हे खरे असण्यासाठी, त्या अर्थाची माहिती भविष्यवाण्यांमध्ये असायला हवी होती आणि येशूने आपल्याला सांगितले असते की त्याच्या स्वर्गारोहणानंतर हा बदल होईल. परंतु जुन्या करारात परराष्ट्रीयांचा देवाच्या लोकांमध्ये समावेश होण्याविषयी असा कोणताही उल्लेख नाही, जो असे सुचवतो की अब्राहामाचे जैविक वंशज नसल्यामुळे त्यांना सुंतेसह कोणत्याही आज्ञेपासून सूट मिळेल.
देवाच्या या आज्ञेचे पालन न करण्यासाठी सामान्यपणे दिली जाणारी दोन कारणे
पहिले कारण:
सुंतेची आज्ञा रद्द झाली आहे असे चर्च चुकीने शिकवतात
सुंतेविषयीचा देवाचा नियम रद्द झाला आहे असे चर्च शिकवतात, त्याचे पहिले कारण—ती कथितरीत्या कोणी रद्द केली हे न सांगता—ही आज्ञा पाळण्यातील अडचण आहे. देवाने ती रद्द करण्याची कोणतीही सूचना कधीही दिली नाही, हे सत्य मान्य करून शिकवल्यास अनेक सदस्य आपल्याला सोडून जातील, अशी चर्चच्या पुढाऱ्यांना भीती वाटते.
व्यापक अर्थाने पाहता, ही आज्ञा पाळणे खरोखरच गैरसोयीचे आहे. नेहमीच तसे होते आणि आजही तसेच आहे. वैद्यकीय प्रगती झाली असली तरी, या आज्ञेचे पालन करण्याचा निर्णय घेणाऱ्या ख्रिस्ती व्यक्तीला एखादा व्यावसायिक शोधावा लागतो, स्वतःच्या खिशातून पैसे द्यावे लागतात (कारण बहुतेक आरोग्य विमा योजनांमध्ये याचा खर्च समाविष्ट नसतो), प्रक्रिया करून घ्यावी लागते, शस्त्रक्रियेनंतरच्या गैरसोयींना तोंड द्यावे लागते आणि सामाजिक कलंक सहन करावा लागतो; अनेकदा कुटुंबीय, मित्र आणि चर्च यांच्याकडून विरोधालाही सामोरे जावे लागते.
वैयक्तिक साक्ष
प्रभूच्या या आज्ञेचे पालन करण्यासाठी एखाद्या पुरुषाने खरोखर दृढनिश्चयी असले पाहिजे; अन्यथा तो सहजपणे माघार घेईल. हा मार्ग सोडून देण्यास प्रोत्साहन देणारे अनेकजण आहेत. मला हे माहीत आहे, कारण वयाच्या ६३व्या वर्षी आज्ञेचे पालन करण्यासाठी मी स्वतः सुंता करून घेतली.
दुसरे कारण:
दैवी अधिकारप्रदान किंवा अधिकृततेचा गैरसमज
दुसरे कारण—आणि निःसंशयपणे प्रमुख कारण—म्हणजे दैवी अधिकारप्रदान किंवा अधिकृतता याविषयी चर्चला योग्य समज नसणे. येशूच्या स्वर्गारोहणानंतर काही दशकांतच चर्चच्या पुढाऱ्यांमध्ये सत्तेसाठी वाद सुरू झाले, तेव्हा सैतानाने या गैरसमजाचा सुरुवातीच्या काळातच फायदा घेतला. अखेरीस देवाने पेत्राला आणि त्याच्या कथित उत्तराधिकाऱ्यांना देवाच्या नियमात त्यांच्या इच्छेनुसार कोणतेही बदल करण्याचा अधिकार दिला, असा हास्यास्पद निष्कर्ष काढण्यात आला.
या विकृतीचा प्रभाव सुंतेपलीकडेही बराच पसरला आणि जुन्या करारातील इतर अनेक आज्ञांवरही झाला; येशू आणि त्याचे अनुयायी या आज्ञांचे नेहमी विश्वासूपणे पालन करत होते.
देवाच्या नियमावरचा अधिकार
सैतानाच्या प्रेरणेने चर्चने या वस्तुस्थितीकडे दुर्लक्ष केले की देवाच्या पवित्र नियमावर अधिकार देण्याचे कोणतेही अधिकारप्रदान थेट देवाकडूनच आले पाहिजे—एकतर जुन्या करारातील त्याच्या संदेष्ट्यांद्वारे किंवा त्याच्या मशीहाद्वारे.
देवाच्या नियमाइतकी त्याला प्रिय असलेली गोष्ट बदलण्याचा अधिकार केवळ मानवांनी स्वतःलाच देणे ही कल्पनाच अशक्य आहे. प्रभूच्या कोणत्याही संदेष्ट्याने किंवा येशूने कधीही आपल्याला असे बजावले नाही की मशीहानंतर पिता बायबलच्या आत किंवा बाहेर असलेल्या कोणत्याही समूहाला किंवा व्यक्तीला त्याच्या कोणत्याही आज्ञेतील अगदी लहानशी आज्ञाही रद्द करण्याची, मोडून काढण्याची, बदलण्याची किंवा अद्ययावत करण्याची शक्ती किंवा प्रेरणा देईल. उलट, प्रभूने स्पष्टपणे सांगितले की असे करणे हे गंभीर पाप असेल: “मी तुम्हांला ज्या आज्ञा देतो त्यांत भर घालू नका किंवा त्यांतून काही काढू नका; तर मी तुम्हांला देत असलेल्या तुमचा देव परमेश्वराच्या आज्ञा पाळा” (अनुवाद ४:२).
देवाशी असलेल्या नात्यातील वैयक्तिकत्वाचा लोप
अनपेक्षित मध्यस्थ म्हणून चर्च
सृष्टी आणि निर्माणकर्ता यांच्यातील नात्यात वैयक्तिकत्वाचा लोप होणे ही आणखी एक गंभीर समस्या आहे. देव आणि मनुष्य यांच्यामध्ये मध्यस्थाची भूमिका बजावणे हे चर्चचे काम कधीच अभिप्रेत नव्हते. तरी ख्रिस्ती युगाच्या सुरुवातीलाच चर्चने ही भूमिका स्वीकारली.
पवित्र आत्म्याच्या मार्गदर्शनाखाली प्रत्येक विश्वासणाऱ्याने पिता आणि पुत्राशी वैयक्तिकरित्या नाते जोडण्याऐवजी, प्रभू कशाची परवानगी देतो किंवा कशाला मनाई करतो हे सांगण्यासाठी लोक पूर्णपणे आपल्या पुढाऱ्यांवर अवलंबून झाले.
पवित्र शास्त्रापर्यंत मर्यादित प्रवेश
ही गंभीर समस्या मुख्यतः यामुळे निर्माण झाली की सोळाव्या शतकातील धर्मसुधारणेपर्यंत पवित्र शास्त्र वाचण्याचा अधिकार हा केवळ धर्मगुरूंसाठी राखीव विशेषाधिकार होता. सामान्य माणसाने स्वतः बायबल वाचण्यास स्पष्टपणे मनाई होती; धर्मगुरूंच्या स्पष्टीकरणाशिवाय त्याला ते समजू शकत नाही, असे त्याचे समर्थन केले जात असे.
लोकांवर पुढाऱ्यांचा प्रभाव
पुढाऱ्यांच्या शिकवणीवर अवलंबित्व
पाच शतके उलटून गेली आहेत आणि पवित्र शास्त्र सर्वांना उपलब्ध असूनही, लोक आपल्या पुढाऱ्यांच्या शिकवणीवर—ती योग्य असो वा चुकीची—केवळ अवलंबून राहतात. देव प्रत्येक व्यक्तीकडून काय अपेक्षित करतो हे स्वतः शिकून त्यानुसार वागण्यास ते असमर्थ राहतात.
धर्मसुधारणेपूर्वी अस्तित्वात असलेल्या देवाच्या पवित्र आणि सार्वकालिक आज्ञांविषयीच्या त्याच चुकीच्या शिकवणी प्रत्येक पंथाच्या धर्मशास्त्रीय महाविद्यालयांमधून आजही पुढे दिल्या जात आहेत.
नियमाविषयी येशूची शिकवण
माझ्या माहितीनुसार, मशीहाच्या आगमनानंतर देवाची कोणतीही आज्ञा वैध राहिलेली नाही असे झाले नाही, ही येशूने स्पष्टपणे शिकवलेली गोष्ट भावी पुढाऱ्यांना शिकवणारी एकही ख्रिस्ती संस्था नाही: “मी तुम्हांला खरे सांगतो, आकाश आणि पृथ्वी नाहीशी होईपर्यंत, सर्व काही पूर्ण होईपर्यंत नियमशास्त्रातील एकही लहान अक्षर किंवा लेखणीची एकही छोटी रेघ नाहीशी होणार नाही. म्हणून जो कोणी या लहान आज्ञांपैकी एक बाजूला ठेवील आणि इतरांना तसे शिकवील, तो स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत लहान ठरेल; पण जो कोणी या आज्ञांचे पालन करतो आणि शिकवतो, तो स्वर्गाच्या राज्यात महान ठरेल” (मत्तय ५:१८-१९).
काही पंथांमधील अंशतः आज्ञापालन
देवाच्या आज्ञांचे निवडक पालन
काही पंथ प्रभूच्या आज्ञा सार्वकालिकपणे वैध आहेत आणि मशीहानंतरच्या कोणत्याही बायबल लेखकाने या सत्याच्या विरोधात कधीही लिहिले नाही, हे शिकवण्याचा प्रयत्न करतात. तरी काही गूढ कारणामुळे, ख्रिस्त्यांसाठी अजूनही बंधनकारक असलेल्या आज्ञांची यादी ते मर्यादित ठेवतात.
हे पंथ सहसा दहा आज्ञांवर (चौथ्या आज्ञेतील सातवा दिवस असलेल्या शब्बाथासह) आणि लेवीय ११ मधील आहारविषयक नियमांवर भर देतात, पण त्यापुढे जात नाहीत.
निवडकपणातील विसंगती
सर्वांत विलक्षण गोष्ट अशी की, जुन्या करारावर किंवा चार शुभवर्तमानांवर आधारित असे कोणतेही स्पष्ट तर्क या विशिष्ट निवडींच्या समर्थनार्थ दिले जात नाहीत, ज्यामुळे या आज्ञा अजूनही वैध का आहेत, पण केस आणि दाढी राखणे, Tzitzit परिधान करणे किंवा सुंता करणे यांसारख्या इतर गोष्टींचा उल्लेख किंवा समर्थन का केले जात नाही, हे स्पष्ट होईल.
यामुळे असा प्रश्न निर्माण होतो: प्रभूच्या सर्व आज्ञा पवित्र आणि न्याय्य असतील, तर काहींचेच पालन का करावे आणि सर्वांचे का नाही?
सार्वकालिक करार
कराराचे चिन्ह म्हणून सुंता
सुंता हा देव आणि त्याच्या लोकांमधील सार्वकालिक करार आहे; हे लोक उर्वरित लोकसंख्येपासून वेगळे केलेले पवित्र मानव आहेत. काही जण समजतात त्याप्रमाणे हा समूह कधीच अब्राहामाच्या जैविक वंशजांपुरता मर्यादित नव्हता; तो नेहमीच सर्वांसाठी खुला होता.
देवाने अब्राहामाला या समूहातील पहिला म्हणून निवडल्यापासून प्रभूने कराराचे दृश्यमान आणि सार्वकालिक चिन्ह म्हणून सुंता स्थापित केली. त्याचे नैसर्गिक वंशज आणि त्याच्या वंशातील नसलेले लोक—या दोघांनाही त्याच्या लोकांपैकी व्हायचे असल्यास कराराचे हे शारीरिक चिन्ह आवश्यक असेल, हे स्पष्ट करण्यात आले.
देवाच्या सार्वकालिक नियमांचे पालन न करण्यासाठी प्रेषित पौलाच्या लिखाणांचा युक्तिवाद म्हणून उपयोग
बायबलच्या अधिकृत ग्रंथसूचीवर मार्सिऑनचा प्रभाव
ख्रिस्ताच्या स्वर्गारोहणानंतर लिहिल्या गेलेल्या विविध लिखाणांचे संकलन करण्याचे सुरुवातीच्या प्रयत्नांपैकी एक प्रयत्न मार्सिऑन (इ.स. ८५ – १६०) याने केला. तो दुसऱ्या शतकातील एक श्रीमंत जहाजमालक होता. मार्सिऑन पौलाचा कट्टर अनुयायी होता, पण यहुद्यांचा तिरस्कार करत असे.
त्याच्या बायबलमध्ये मुख्यतः पौलाची लिखाणे आणि त्याचे स्वतःचे शुभवर्तमान होते; अनेकांच्या मते ते लूकच्या शुभवर्तमानाची नक्कल करून लिहिलेले रूप होते. मार्सिऑनने इतर सर्व शुभवर्तमान आणि पत्रे नाकारली व ती प्रेरणाहीन असल्याचे सांगितले. त्याच्या बायबलमधून जुन्या कराराचे सर्व संदर्भ काढून टाकण्यात आले, कारण येशूपूर्वीचा देव हा पौलाने घोषित केलेला देव नव्हता, असे तो शिकवत असे.
मार्सिऑनचे बायबल रोमच्या चर्चने नाकारले आणि त्याला विधर्मी ठरवले; परंतु देवाने प्रेरित केलेली केवळ प्रेषित पौलाचीच लिखाणे आहेत, तसेच संपूर्ण जुना करार आणि मत्तय, मार्क व योहान यांची शुभवर्तमान नाकारण्याचा त्याचा दृष्टिकोन, यांचा अनेक आरंभीच्या ख्रिस्ती लोकांच्या विश्वासांवर आधीच प्रभाव पडला होता.
कॅथलिक चर्चची पहिली अधिकृत ग्रंथसूची
नव्या कराराच्या ग्रंथसूचीचा विकास
नव्या कराराची पहिली ग्रंथसूची चौथ्या शतकाच्या उत्तरार्धात, येशू पित्याकडे परतल्यानंतर सुमारे ३५० वर्षांनी, अधिकृतपणे मान्य करण्यात आली. रोम, हिप्पो (३९३) आणि कार्थेज (३९७) येथील कॅथलिक चर्चच्या परिषदांनी आज आपल्याला ज्ञात असलेल्या नव्या करारातील २७ पुस्तकांना अंतिम रूप देण्यात निर्णायक भूमिका बजावली.
ख्रिस्ती समुदायांमध्ये प्रचलित असलेल्या विविध अर्थलागू पद्धती आणि ग्रंथांना तोंड देण्यासाठी ग्रंथसूची एकत्रित करण्याच्या कामात या परिषदांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
बायबलच्या निर्मितीत रोमच्या बिशपांची भूमिका
पौलाच्या पत्रांना मान्यता आणि समावेश
चौथ्या शतकात रोमने मान्यता दिलेल्या लिखाणांच्या संग्रहात पौलाची पत्रे समाविष्ट होती. कॅथलिक चर्चने पवित्र मानलेल्या या संग्रहाला लॅटिनमध्ये बिब्लिया साक्रा आणि ग्रीकमध्ये Τὰ βιβλία τὰ ἅγια (ता बिब्लिया ता हागिया) असे म्हटले गेले.
अधिकृत ग्रंथसूचीमध्ये कोणती लिखाणे असावीत याबद्दल शतकानुशतके चाललेल्या चर्चेनंतर, चर्चच्या बिशपांनी पुढील लिखाणांना मान्यता देऊन पवित्र घोषित केले: यहुदींचा जुना करार, चार शुभवर्तमान, प्रेषितांची कृत्ये हे पुस्तक (लूकने लिहिलेले मानले जाते), मंडळ्यांना लिहिलेली पत्रे (पौलाची पत्रे यांसह) आणि योहानाचे प्रकटीकरण.
येशूच्या काळातील जुन्या कराराचा वापर
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की येशूच्या काळात, येशूसह सर्व यहुदी आपल्या शिकवणीत केवळ जुन्या कराराचेच वाचन आणि संदर्भ देत असत. ही प्रथा मुख्यतः ग्रीक भाषेतील मजकुरावर आधारित होती. तो मजकूर सेप्टुआजिंट म्हणून ओळखला जातो आणि ख्रिस्ताच्या सुमारे तीन शतके आधी संकलित करण्यात आला होता.
पौलाच्या लिखाणांचा अर्थ लावण्यातील आव्हान
गुंतागुंत आणि चुकीचा अर्थलागू
येशूनंतरच्या इतर लेखकांच्या लिखाणांप्रमाणे पौलाची लिखाणेही अनेक शतकांपूर्वी चर्चने मान्यता दिलेल्या अधिकृत बायबलमध्ये समाविष्ट करण्यात आली; त्यामुळे ती ख्रिस्ती विश्वासाचा पाया मानली जातात.
तथापि, समस्या पौलामध्ये नसून त्याच्या लिखाणांच्या अर्थलागूमध्ये आहे. त्याची पत्रे गुंतागुंतीच्या आणि कठीण शैलीत लिहिली गेली होती. त्याच्या काळातही ही अडचण ओळखली गेली होती (२ पेत्र ३:१६ मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे), जेव्हा वाचकांना सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संदर्भाची अजूनही ओळख होती. कित्येक शतकांनंतर, पूर्णपणे वेगळ्या संदर्भात या लिखाणांचा अर्थ लावल्याने अडचण आणखी वाढते.
अधिकार आणि अर्थलागू यांचा प्रश्न
पौलाच्या अधिकाराचा मुद्दा
मुख्य मुद्दा पौलाची लिखाणे आजही महत्त्वाची आहेत की नाही हा नसून, अधिकार आणि त्याचे हस्तांतरण हे मूलभूत तत्त्व आहे. आधी स्पष्ट केल्याप्रमाणे, देवाच्या पवित्र आणि सार्वकालिक आज्ञा रद्द करण्याचा, मोडून काढण्याचा, दुरुस्त करण्याचा किंवा अद्ययावत करण्याचा अधिकार चर्च पौलाला देते; परंतु त्याच्या आधीच्या शास्त्रवचनांत या अधिकाराला आधार नाही. त्यामुळे हा अधिकार प्रभूकडून आलेला नाही.
मशीहानंतर देवाने तार्स येथे जन्मलेल्या एका माणसाला पाठवले, ज्याचे सर्वांनी ऐकून अनुसरण करावे, अशी कोणतीही भविष्यवाणी जुन्या करारात किंवा शुभवर्तमानांत नाही.
अर्थलागू जुन्या कराराशी आणि शुभवर्तमानांशी जुळवून घेणे
सुसंगततेची गरज
याचा अर्थ असा की पौलाच्या लिखाणांचा कोणताही अर्थ किंवा समज त्याच्या आधीच्या प्रकटीकरणांशी जुळत नसेल, तर तो चुकीचा आहे. म्हणून देवाचे आणि त्याच्या वचनाचे खरे भय बाळगणाऱ्या ख्रिस्ती व्यक्तीने पौलाने किंवा अन्य कोणत्याही लेखकाने लिहिलेल्या पत्रांचा असा कोणताही अर्थ नाकारला पाहिजे, जो जुन्या करारातील आपल्या संदेष्ट्यांद्वारे आणि आपल्या मशीहा येशूद्वारे प्रभूने प्रकट केलेल्या गोष्टींशी सुसंगत नाही.
पवित्र शास्त्राचा अर्थ लावताना नम्रता
ख्रिस्ती व्यक्तीकडे पुढीलप्रमाणे म्हणण्याइतकी बुद्धी आणि नम्रता असली पाहिजे:
“हा उतारा मला समजत नाही आणि मी वाचलेली स्पष्टीकरणे चुकीची आहेत, कारण त्यांना प्रभूच्या संदेष्ट्यांचा आणि येशूने बोललेल्या शब्दांचा आधार नाही. एके दिवशी, प्रभूची इच्छा असल्यास, तो मला हे समजावून सांगेल तोपर्यंत मी हा उतारा बाजूला ठेवीन.”
परराष्ट्रीयांसाठी एक मोठी परीक्षा
आज्ञापालन आणि विश्वासाची परीक्षा
ही परीक्षा प्रभूने परराष्ट्रीयांसमोर ठेवलेल्या सर्वांत महत्त्वाच्या परीक्षांपैकी एक मानली जाऊ शकते; कनानकडे जाताना यहुदी लोकांना आलेल्या परीक्षेसारखी ही परीक्षा आहे. अनुवाद ८:२ मध्ये म्हटल्याप्रमाणे: “तुम्हांला नम्र करण्यासाठी व तुमची परीक्षा घेण्यासाठी, तुमच्या मनात काय आहे—तुम्ही त्याच्या आज्ञा पाळाल की नाही—हे जाणून घेण्यासाठी, या चाळीस वर्षांत तुमचा देव परमेश्वर तुम्हांला वाळवंटातून कसा घेऊन गेला, याची आठवण करा.”
आज्ञाधारक परराष्ट्रीयांना ओळखणे
या संदर्भात, प्रभूला हे ओळखायचे आहे की त्याच्या पवित्र लोकांत सामील होण्यास खरोखर कोणते परराष्ट्रीय इच्छुक आहेत. चर्चचा तीव्र दबाव आणि मंडळ्यांना लिहिलेल्या पत्रांतील असंख्य उतारे—जे वरकरणी असे सुचवतात की संदेष्टे आणि शुभवर्तमानांत सार्वकालिक म्हटलेल्या अनेक आज्ञा परराष्ट्रीयांसाठी रद्द केल्या आहेत—यांनाही न जुमानता, सुंतेसह सर्व आज्ञा पाळण्याचा निर्णय घेणारे हे लोक आहेत.
देहाची आणि अंतःकरणाची सुंता
एकच सुंता: शारीरिक आणि आध्यात्मिक
सुंतेचे दोन प्रकार नसून एकच प्रकार आहे—शारीरिक सुंता—हे स्पष्ट करणे महत्त्वाचे आहे. बायबलमध्ये सर्वत्र वापरलेला “अंतःकरणाची सुंता” हा वाक्प्रचार, “भग्न अंतःकरण” किंवा “आनंदी अंतःकरण” यांसारखाच, पूर्णपणे लाक्षणिक आहे हे सर्वांना स्पष्ट झाले पाहिजे.
बायबलमध्ये एखादी व्यक्ती “अंतःकरणाने बेसुंता” आहे असे म्हटले जाते, तेव्हा त्याचा साधा अर्थ असा असतो की ती व्यक्ती जसे जगले पाहिजे तसे जगत नाही—म्हणजे देवावर खरे प्रेम करणाऱ्या आणि त्याच्या आज्ञा पाळण्यास तयार असलेल्या व्यक्तीप्रमाणे जगत नाही.
पवित्र शास्त्रातील उदाहरणे
दुसऱ्या शब्दांत, या पुरुषाची शारीरिक सुंता झालेली असू शकते, पण त्याची जीवनपद्धती देव आपल्या लोकांकडून अपेक्षा करतो त्या जीवनाशी जुळत नाही. यिर्मया संदेष्ट्याद्वारे देवाने घोषित केले की संपूर्ण इस्राएल “अंतःकरणाने बेसुंता” होता: “सर्व राष्ट्रे बेसुंता आहेत आणि इस्राएलचे संपूर्ण घराणे अंतःकरणाने बेसुंते आहे” (यिर्मया ९:२६).
ते सर्व शारीरिकदृष्ट्या सुंता केलेले होते हे स्पष्ट आहे; परंतु देवापासून दूर जाऊन त्याचा पवित्र नियम सोडून दिल्यामुळे त्यांना अंतःकरणाने बेसुंता ठरवण्यात आले.
शारीरिक आणि अंतःकरणाची सुंता आवश्यक
देवाची सर्व पुरुष मुले—यहुदी असोत किंवा परराष्ट्रीय—यांची केवळ शारीरिकच नव्हे, तर अंतःकरणाचीही सुंता झाली पाहिजे. पुढील स्पष्ट शब्दांत हे दिसून येते: “प्रभू परमेश्वर असे म्हणतो: इस्राएल लोकांमध्ये राहणाऱ्या परक्यांसह कोणताही परदेशी, देहाने आणि अंतःकरणाने सुंता झाल्याशिवाय माझ्या पवित्रस्थानात प्रवेश करू शकणार नाही” (यहेज्केल ४४:९).
मुख्य निष्कर्ष
- अंतःकरणाच्या सुंतेची संकल्पना नेहमीपासून अस्तित्वात आहे; खऱ्या शारीरिक सुंतेची जागा घेण्यासाठी नव्या करारात तिची सुरुवात करण्यात आलेली नाही.
- यहुदी असो किंवा परराष्ट्रीय, देवाच्या लोकांमध्ये असलेल्या सर्वांची सुंता होणे आवश्यक आहे.
सुंता आणि पाण्याचा बाप्तिस्मा
एक खोटा पर्याय
काही जण चुकीने असा विश्वास ठेवतात की सुंतेच्या जागी ख्रिस्त्यांसाठी पाण्याचा बाप्तिस्मा सुरू करण्यात आला. परंतु हा दावा पूर्णपणे मानवनिर्मित आहे—प्रभूच्या आज्ञेचे पालन टाळण्याचा एक प्रयत्न.
हा दावा खरा असता, तर मशीहाच्या स्वर्गारोहणानंतर आपल्या लोकांमध्ये सामील होऊ इच्छिणाऱ्या परराष्ट्रीयांकडून देव सुंतेची मागणी करणार नाही आणि तिची जागा बाप्तिस्मा घेईल, असे सूचित करणारे उतारे आपल्याला संदेष्ट्यांच्या लिखाणांत किंवा शुभवर्तमानांत सापडले असते. पण असे कोणतेही उतारे नाहीत.
पाण्याच्या बाप्तिस्म्याची उत्पत्ती
शिवाय, पाण्याचा बाप्तिस्मा ख्रिस्ती धर्मापूर्वीपासून अस्तित्वात होता, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. बाप्तिस्म्याचा “शोधकर्ता” किंवा “अग्रदूत” बाप्तिस्मा करणारा योहान नव्हता.
बाप्तिस्म्याची यहुदी उत्पत्ती (मिक्वेह)
शुद्धीकरणाचा विधी म्हणून मिक्वेह
बाप्तिस्मा किंवा मिक्वेह ही योहान बाप्तिस्मा करणाऱ्याच्या काळाच्या खूप आधीपासून यहुद्यांमध्ये प्रस्थापित असलेली पाण्यात बुडण्याची विधीपद्धती होती. मिक्वेह हे पाप आणि विधीजन्य अशुद्धतेपासून शुद्धीचे प्रतीक होते.
परराष्ट्रीयाची सुंता केली जात असे, तेव्हा तो मिक्वेहमध्येही सहभागी होत असे. या कृतीने केवळ विधीपूर्वक शुद्धीच दर्शवली नाही, तर त्यांच्या जुन्या मूर्तिपूजक जीवनाचा मृत्यू—पाण्यात “पुरले जाणे”—हेही सूचित केले. गर्भाशयातील गर्भजलाची आठवण करून देणाऱ्या पाण्यातून बाहेर येणे, यहुदी म्हणून नव्या जीवनात पुनर्जन्म झाल्याचे प्रतीक होते.
योहान बाप्तिस्मा करणारा आणि मिक्वेह
योहान बाप्तिस्मा करणारा एखादा नवा विधी सुरू करत नव्हता, तर आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या विधीला नवा अर्थ देत होता. परराष्ट्रीयांनीच त्यांच्या जुन्या जीवनाला “मरणे” आणि यहुदी म्हणून “पुन्हा जन्म घेणे” एवढ्यापुरते मर्यादित न ठेवता, पापात जगणाऱ्या यहुद्यांनाही पश्चात्तापाच्या कृतीतून “मरण्यास” आणि “पुन्हा जन्म घेण्यास” योहानाने बोलावले.
तथापि, हे पाण्यात बुडणे प्रत्येक वेळी एकदाच घडणारी घटना असे आवश्यक नव्हते. यहुदी विधीने अशुद्ध झाल्यावर, उदाहरणार्थ मंदिरात प्रवेश करण्यापूर्वी, पाण्यात बुडत असत. प्रायश्चित्ताच्या कृती म्हणून योम किप्पूरच्या दिवशीही ते सहसा—आणि आजही—पाण्यात बुडतात.
बाप्तिस्मा आणि सुंता यांतील फरक
विधींचे वेगवेगळे उद्देश
बाप्तिस्म्याने सुंतेची जागा घेतली, ही कल्पना पवित्र शास्त्राच्या किंवा यहुदींच्या ऐतिहासिक प्रथांच्या आधाराने समर्थित नाही. बाप्तिस्मा (मिक्वेह) पश्चात्ताप आणि शुद्धीचे अर्थपूर्ण प्रतीक होता आणि आजही आहे; परंतु देवाच्या कराराचे सार्वकालिक चिन्ह असलेल्या सुंतेची जागा घेण्यासाठी तो कधीच अभिप्रेत नव्हता.
दोन्ही विधींचे स्वतंत्र उद्देश आणि महत्त्व आहे; एकही विधी दुसऱ्याला निष्प्रभ करत नाही.